به جهت رهائى از برخورد با افغانهاى ديگر از راه مستقيم خارج شده و به سمت راست جاده منحرف گرديديم . هنگام ظهر در پاى سلسله جبال شمالى در كنار فرورفتگى كه در آنجا چاه آبى شورمزه وجود داشت توقف كرديم . پس از صرف صبحانه قاعده كوهستان را دور زده با عبور از بريدگيهاى عميق متوالى و در مسير راهى تقريبا خوب از ميان آنها گذشتيم . در بيست و يكمين ميل از بالاى گردنهاى كوتاه و سهل العبور رد شده بدشت حام رسيديم . شبهنگام در اين دشت و بر فراز كوههائى كه هرات را محصور ميكرد منزل كرديم .
هيجدهم آوريل - صبح زود سوار شده پس از طى بيست و پنج ميل بزيارتگاهى كوچك رسيديم و در آنجا صبحانه خورديم . پس از طى 8 ميل از زيارتگاه به ناحيه شهر بزرگ هرات وارد شديم . سرزمين بين راه بجز حوالى آباديها و قصبات همهجا عريان و بىكشت و زرع بود .
راه از شهر فراه تا اناردره خوب و بدون ناهموارى و كوه و تپه بود و در واقع عبور از اين منزل بيست و يك ميلى آسان و فقط در مسير راه آب يافت نميشد . از اناردره تا اوكل راه ناهموار و از ميان تپهها و كوهستان ميگذرد و ازاينرو خستهكننده و طولانى است و معمولا كاروانها دو روز در راه مىباشد . گرچه اوكل در خارج از جاده اصلى قرار داشت ولى با عبور از اين راه ترس از حمله راهزنان كاهش مىيافت . راه اوكل قابلتحمل مىباشد و در اولين منزل آبى خيلى شور يافت مىشود و از اينجا تا پلسى و سپس تا هرات آب نيست مگر چاه آب كوچك و شورى در ششمين ميل . اين آخرين منزل طولانى است ، در حدود سى ميل تا زيارتگاه و هشت ميل از زيارتگاه تا هرات .
شهر هرات در درهاى محصور در كوهستانهاى مرتفع واقع است و شهر برشته شمالى كه آن را از سرزمين بخارا جدا مىكند نزديكتر مىباشد . طول دره از شرق بغرب در حدود سى ميل و عرض دره در حدود 15 ميل است . اراضى واقع در دره از آب رودخانهاى
مسافرت سند وبلوچستان ( سفرنامه پاتينجر ) ( فارسى ) — صفحة 298
مساهمون: هنرى پاتينجر
ص٢٩٨