بسيارى بدست آوردند ، بدين معنى كه على بن السباط كوفى از مصر به مدينه آمد تا امام جواد ( ع ) را ملاقات كند و آن را به اماميه مصر شرح دهد ( ( 106 ) ) .
در سراسر حيطه حكمرانى خليفه ، سازمان امامت كارگزارانى ( و كلايى ) را اعزام مىكرد و فعاليت آن همچنان گسترش مىيافت و از تجزيه حفظ مىشد . كارگزاران امام در بسيارى از استانها مانند اهواز ( ( 107 ) ) ، همدان ( ( 108 ) ) ، سيستان ، بست ( ( 109 ) ) ، رى ( ( 110 ) ) ، بصره ( ( 111 ) ) ، واسط ، بغداد ( ( 112 ) ) و مراكز سنتى اماميه ، كوفه و قم ( ( 113 ) ) پخش شده بودند . سازمان اماميه به هواداران خود اجازه مىداد در دستگاه حكومت عباسى كار كنند . از اينرو ، محمد بن اسماعيل بن بزى و احمد بن حمزه قمى مقامات والايى در وزارت اشغال كردند ( ( 114 ) ) . نوح بن دراج قاضى بغداد و پس از آن قاضى كوفه بود . چون بستگان او از كارگزاران امام جواد ( ع ) بودند ، وى عقيده خود را در طول اشغال اين سمت پنهان داشت ( ( 115 ) ) . بعضى ديگر از اماميه مانند حسين بن عبد اللّه نيسابورى حاكم بست و سيستان شد و حكم بن عليا اسدى به حكومت بحرين رسيد . هر دو نفر به امام جواد ( ع ) خمس مىپرداختند كه حاكى از بيعت پنهانى ايشان با امام نهم است ( ( 116 ) ) .
در اين برهه فعاليتهاى مخفى تنها به منظور هدايت امور مالى و مذهبى اماميه صورت مىگرفت ، نه تهديد حكومت مأمون . در عين حال در سال 210 / 825 مردم قم ، كه اكثرا اماميه بودند از خليفه درخواست كردند تا خراج زمين را براى ايشان كاهش دهد ، همانگونه كه در مورد مردم رى عمل شده است . اما وى خواهش آنها را ناديده گرفت . بنابراين آنها از پرداخت خراج امتناع ورزيدند و كنترل امور قم را به عهده گرفتند ( ( 117 ) ) . در نتيجه مأمون سه هنگ از ارتش خود را از بغداد به خراسان گسيل داشت تا قيام را فرو نشاند . على بن هشام ، فرمانده ارتش عباسى اين وظيفه را به عهده گرفت . وى ديوار قم را ويران كرد و بسيارى از مردم را بقتل رسانيد . در ميان مقتولين يحيى عمران ، كه بنا به گفته ابن شهر آشوب وكيل امام جواد ( ع ) بود وجود داشت ( ( 118 ) ) . بعلاوه مأمون هفت ميليون درهم خراج را از مردم قم بجاى مقدار معمول آن كه قبل از قيام دو ميليون درهم بود اخاذى كرد .
روايات طبرى و ابن اثير حاكى از آن است كه برخى از رهبران اين قيام به مصر تبعيد شدهاند كه در ميان ايشان جعفر بن داود قمى قرار داشت ( ( 119 ) ) اما اين شيوهها ،
تاريخ سياسى غيبت امام دوازدهم ( عج ) ( فارسي ) — صفحة 79
مساهمون: جاسم محمد حسين
ص٧٩