فعاليتهاى نظامى را در قم خاتمه نداد . بنا به گفته طبرى ، جعفر بن داود از مصر گريخت و در سال 214 / 829 در قم قيام كرد ، ولى قيام او مقهور واقع شد و وى دستگير گرديد و دوباره به مصر تبعيد شد [ 120 ] .
متأسفانه مأخذ اماميه درباره اقدامات نظامى در قم و رابطه آنها با سازمان امامت سكوت اختيار كردهاند . اما مأمون اين فعاليتها را مرتبط با امام جواد ( ع ) مىدانست . از اينرو كوشيد تا آنان را از طريق امام خاتمه بخشد . بنا به گفته ازدى و طبرى ، مأمون در اثناى حركت براى هجوم به روم امام جواد ( ع ) را فرا خواند و در ماه صفر 215 / 830 در تكريت به او خوشامد گفت و در آنجا دختر خود ، ام الفضل را با او تزويج كرد . مأمون از آن حضرت خواست تا در بغداد عروسى كند و آنگاه با همسرش به مدينه بازگردد [ 121 ] . اما اين ازدواج نه حمايت اماميه به مأمون را جلب كرد و نه قيامهاى قم را متوقف ساخت . جعفر بن داود مجددا از مصر گريخت و در سال 216 / 831 در قم قيام كرد و در آنجا لشكر مأمون را شكست داد و فرمانده آنها على بن عيسى را بقتل رسانيد . وى مقاومت خود را تا اواخر سال 217 / 832 ادامه داد . در اين زمان لشكريان عباسى قيام را خاتمه داده و او را اعدام كردند [ 122 ] . ولى پس از آن فعاليتهاى مخفى علويان در مقياس وسيعى گسترده شد .
بنابراين معتصم ، كه پس از مأمون به سال 218 / 833 بخلافت رسيد ، ناچار شد امام جواد ( ع ) و محمد بن قاسم طلقان را فرا خواند تا نقش ايشان را در فعاليتهاى زيرزمينى مورد بررسى و تحقيق قرار دهد . محمد بن قاسم به مجرد شنيدن تصميم معتصم از كوفه به خراسان گريخت [ 123 ] اما امام جواد ( ع ) در مدينه دستگير شد و با همسرش ام الفضل بسوى خليفه در بغداد اعزام شد و در آنجا تحت نظر قرار گرفت . امام نهم چند ماه بعد در ذى حجه 220 / 835 در گذشت . بعضى از نويسندگان شيعه معتقدند كه همسرش ام الفضل با اغواى معتصم او را مسموم كرده است اما مفيد معتقد است كه او با مرگ طبيعى در گذشته است [ 124 ] .
در چند سال آخر امامت امام جواد ( ع ) تشكيلات و فعاليتهاى وكلاء اماميه بسيار عالى توسعه يافته بود . پيروان امام در خراسان به خود اجازه دادند تا در ارتش عباسيان استخدام شوند و در مقهور ساختن طغيان خرميه شركت جويند .
تاريخ سياسى غيبت امام دوازدهم ( عج ) ( فارسي ) — صفحة 80
مساهمون: جاسم محمد حسين
ص٨٠