كلينى امامت را با نص ، از سوى پدرش دريافت كرده است ( ( 63 ) ) . امام رضا ( ع ) در اثبات حقوق خود براى امامت نه تنها از جانب پيروان برجسته پدرش ، بلكه از سوى برادرش احمد ، نيز با مشكلات عديدهاى روبرو شد ( ( 64 ) ) . با اين وجود ، در طى سالهاى 199 - 183 / 814 - 799 بسيارى از پيروان خود را نگه داشت و نظام مخفى ارتباطات را ترتيب داد تا وظايف مذهبى امامت خويش را هدايت كند ( ( 65 ) ) . بعلاوه شخصيت امام رضا ( ع ) با ترجيح ابعاد مذهبى اسلام بر ابعاد سياسى ، او را بر بسيارى از افراد از جمله مناديان نهضتهاى تصوف ، بويژه در خراسان ، برجستهتر و بارزتر مىنمود ( ( 66 ) ) . ولى بسيارى از اماميه از نگرش تقيهء آن حضرت راضى نبودند و خود را در گردونه فعاليتهاى مخفى انقلابيون زيديه ، و احتمالا بدون اذن حضرتش ، وارد مىساختند ( ( 67 ) ) .
3 . نگرش امام رضا ( ع ) نسبت به قيام علويان عليه مأمون
هنگامى كه امين به خلافت رسيد ، عراق مركز قدرت او بود . او به حمايت از اعراب و بويژه علماى مرجئه ( عامه كه بعدها سنى خوانده شدند ) پرداخت درحالىكه برادرش مأمون حاكم خراسان بود و از حمايت سران ارتش و حكام عالىرتبه - ، بويژه فضل بن سهل وزير پارسى و هوادارانش برخوردار بود . اينان بالاخره او را در براندازى حكومت امين يارى دادند ( ( 68 ) ) . موفقيت مأمون در دستيابى به خلافت با علائق سياسى و اقتصادى حاميان امين مغاير بود . از اينرو قيامهاى منطقهاى بسيارى در سوريه ، الجزيره ، يمن و عراق ، از سوى حكام محلى عباسى انجام مىگرفت ( ( 69 ) ) . در همين اثنا علويان نيز تبليغات زير زمينى خود را ، كه در يمن ، حجاز و عراق نفوذ داشت به كار بردند تا از مشكلات مأمون در عراق بهرهبردارى كرده و موجب قيامى در كوفه به سال 199 / 815 شدند . از اينرو ، نواحى مذكور از سيطرهء مأمون خارج شد .
گرچه گزارشهاى موجود درباره هويت عقيدتى قيام علويان و حوادث اطراف آن كلافى سر در گم است ، اما به نظر مىرسد كه اين قيام زيدى ( ( 70 ) ) بوده كه با حمايت بعضى از فرق اماميه همراه شد . اين فرق پيروان احمد بن موسى كاظم و سبطيه ،