پيروان محمد بن جعفر صادق ( ( 71 ) ) همراه با بعضى از اماميه را شامل مىشود كه بدون دستور مستقيم امام هشتم ، على بن موسى الرضا ( ع ) صورت گرفت ( ( 72 ) ) .
رهبر روحانى اين قيام محمد بن ابراهيم طباطبا بود و فرماندهى نظامى آن را ابو السرايا به عهده داشت . اين نهضت با شعار « ما مردم را به گرد آمدن دور بهترين رهبر از خاندان محمد ( ص ) دعوت مىكنيم تا تعاليم قرآن و سنت را عمل نمائيم » ( ( 73 ) ) ، در كوفه در تاريخ دهم جمادى 199 / 26 ژانويه 815 شيوع يافت . قيام كنندگان از حمايت مردم اطراف كوفه و بدويان برخوردار بودند . ابو السرايا بنام خود در كوفه سكه ضرب كرد ، باعث هزيمت سه ارتش از عباسيان شد و مدائن را اشغال كرد ( ( 74 ) ) . علاوه بر آن ، وى تحت رهبرى برادران امام رضا ( ع ) و بستگان آن حضرت به منظور گسترش اقتدار خويش در عراق ، اهواز ، فارس ، حجاز و يمن مبارزان موفقى را گسيل داشت . آنها وظائف خود را به انجام رسانده و به حكومت اين نواحى رسيدند . بعنوان مثال ، زيد بن موسى كاظم حاكم اهواز و بصره شد . فارس تحت نفوذ برادرش ابراهيم قرار گرفت . حسين بن ابراهيم بن حسن بن على ، حاكم واسط شد . ابو السرايا سليمان بن داود را در مدينه منصوب كرد و حسين افطس را به امارت مكه گماشت و او را امير الحاج قرار داد و وى را موظف داشت تا خانه كعبه را با كسوت سفيد بپوشاند ( ( 75 ) ) .
اقتدار ابو السرايا با مرگ مشكوك ابن طباطبا ، رهبر روحانى قيام در اول رجب 199 / 15 فوريه 815 و امتناع على بن عبيد اللّه شخصيت برجسته علوى به قبول جانشينى او فزونى يافت . ابو السرايا ، به منظور جلوگيرى از دخالت هر رهبر روحانى ديگرى ، جوانى علوى موسوم به محمد بن محمد بن زيد بن على ( ( 76 ) ) را به اين سمت منصوب كرد و تمام امور رهبرى قيام را در اختيار خود گرفت .
اقتدار ابو السرايا در عراق ديرى نپاييد ، زيرا ارتش عباسى او را در قصر بن - هبيره ، نزديك كوفه هزيمت داد و وى را مجبور كرد تا با هشتصد اسب سوار بر گردد . ولى اخبارى به وى رسيد كه حاكم او در بصره ، زيد بن موسى كاظم ، نيز پس از مبارزه شديد شكست خورده و لشكريان عباسى او را دستگير كردهاند . لذا بناچار ، روى به اهواز نهاد . اما حاكم عباسى شهر ، او را شكست داد و پيروانش پراكنده شدند . چند ماه بعد لشكريان حسن بن سهل او را در جلولاء دستگير كردند و در دهم
تاريخ سياسى غيبت امام دوازدهم ( عج ) ( فارسي ) — صفحة 73
مساهمون: جاسم محمد حسين
ص٧٣