بحث قرار مىدهند . از اينرو ، بين سالهاى 260 / 874 و 329 / 940 دو پسرش ابراهيم و محمد نمايندگان مسئول امام دوازدهم در اهواز شدند . كلينى و صدوق به استناد نوشتهء آنها ، اطلاعات مهمى را درباره روشهاى ارتباطى مورد استفاده در فعاليتهاى مخفى اماميه بدست مىدهند .
2 . حسن بن محبوب سراد ( متوفى 224 / 838 ) در اثر خود در موضوع غيبت با عنوان المشيخه ، چندين حكايت را كه اغلب به امامان منسوب است ثبت مىكند .
اين اثر از بين رفته است ولى نقل قولهايى از آن در مآخذ موجود اماميه در دست است .
3 . فضل بن شاذان نيسابورى ( متوفى 260 / 873 ) يكى از علماى معروف اماميه بود كه مورد احترام و تكريم امام يازدهم قرار داشت . وى كتابى تحت عنوان الغيبه ( ( 7 ) ) گردآورى كرد ، ولى به نظر مىرسد اكثر مطالب آن از اثر حسن بن محبوب نقل شده باشد ( ( 8 ) ) . چون فضل دو ماه قبل از رحلت امام يازدهم در سال 260 / 874 در گذشته است ، اهميت اثر او در احاديثى كه نقل مىكند و امام دوازدهم را قائم مىداند نهفته شده است . بسيارى از نويسندگان بعدى همچون طوسى در اثر خود تحت عنوان الغيبه بر اثر فضل تكيه كردهاند . بهاء الدين نيلى ( متوفى 790 / 1388 ) نيز اثرى تحت عنوان الغيبه با تلخيص اثر فضل ( ( 9 ) ) گردآورى كرده است . على رغم آنكه اصل اثر فضل از بين رفته است ، لكن به نظر مىرسد آثار كفاية المهتدى فى معرفة المهدى نوشته مير لوحى ( متوفى قرن دوازدهم / قرن هيجدهم ) و كشف الاستار ميرزا حسين نورى ( متوفى 1320 / 1902 ) رونويسى اين اثر باشند ( ( 10 ) ) ، بنابراين استفاده از اين آثار براى اهداف حاضر مناسب به نظر نمىرسد .
2 - 1 - 2 - كتبى كه در موضوع غيبت در سالهاى 329 - 260 / 941 - 874 نگارش يافتهاند
در طول دوره غيبت صغرى ( 329 - 260 / 941 - 874 ) اكثر كتب ديدگاههاى مختلفى را در موضوع غيبت ارائه دادهاند . اين آثار غالبا مجموعه حكاياتى است كه بر مبناى آثار قبل از سال 260 / 874 نگارش يافته است . نويسندگان اين آثار از فقها يا مبلغينى هستند كه در فعاليتهاى مخفى نهاد امامت كه توسط شخص امام دوازدهم رهبرى مىشد شركت داشتهاند . از اينرو ، اطلاعات مهمى را ثبت