29 - ثابت بن سنان بن ثابت بن قرة الصابى 1
وى در روزگار خلافت المطيع عباسى 2 ، و در امارت الاقطع 3 احمد بن بويه مىزيسته است ، احمد بن يونس الحرانى 4 در سفر خود به بغداد به خدمت ثابت بن سنان رسيد ، و طب را نزد او فراگرفت ، اين مطلب را از خود احمد شنيدم ، ثابت در علم طب مقامى ارجمند داشت ، باصول طب و نكات مندرج در كتابهاى طبى واقف بود .
شرح
( 1 ) - ثابت بن سنان : يكى از افاضل پزشكان و مورخان بوده است ، رياست بيمارستان - بغداد به او رسيد ، و كتاب تاريخ را مشتمل بر حوادث از سال دويست و نود و اند تا سال 363 ه تاليف كرد ، و در سال 365 ه بدرود زندگانى گفت ( چنان كه صاعد اندلسى و قفطى گفتهاند ) و ابن ابى اصيبعه و ابن العبرى وفات او را بسال 363 ه نوشتهاند .
ترجمهء احوال او در : « الفهرست 302 - 324 ، الطبقات 37 ، مختصر الدول 296 - 297 ، الاخبار 109 - 111 ، العيون 1 : 224 - 226 ، بروكلمان 1 : 324 ، تكملهء 1 : 217 و 556 ، .
( 2 ) - المطيع لاللّه بيست و سومين خليفهء عباسى و نام او مفضل بن المقتدر بوده ، ( 334 - 363 ) ثابت پيش از آنك به خدمت المطيع اللّه درآيد پزشك خاص خليفه الراضى باللّه ( 322 - 329 ) و سپس المتقى باللّه ( 329 - 333 ) ، و پس از آن در خدمت المستكفى باللّه ( 333 - 334 ) بوده - است .
( 3 ) - معز الدولة ابو الحسين احمد بن بويه ديلمى معروف به اقطع زيرا دست چپ او در يكى از جنگهايش قطع گرديده بود ،
وى در سال 334 ه بر شهر بغداد استيلا يافت ، و فرمانروائى وى تا هنگامى كه در سال 356 ه درگذشت بر شهر بغداد دوام داشت ( ابن اثير . . . ، ابو الفدا 1 : 112 ، السلوك 1 : 27 - 28 ) .
( 4 ) - معرفى اين پزشك در طبقه نهم پزشكان اندلس ص 203 خواهد آمد .