24 - حنين بن اسحاق 1
وى شاگرد يوحنا بن ماسويه بود ، زبان عربى را مىدانست ، و از فصحاى زبان يونانى بشمار بود ، و از خصايص و نكات هر دو زبان آگاه بود ، وى از بغداد آهنگ سرزمين پارس كرد ، و در آن هنگام خليل بن احمد نحوى در پارس مىزيست ، به نزد او شتافت ، و ملازمت او را اختيار كرد ، و چندان در محضر آن استاد بماند تا در زبان عربى تبحر يافت 2 ، و در بازگشت به بغداد « كتاب العين » خليل بن احمد را با خود همراه آورد ، در اين هنگام ويرا براى ترجمهء كتب يونانى برگزيدند و به سمت : « امين دار الترجمه » منصوب گرديد ، خليفه جعفر المتوكل على إله عباسى 3 اين منصب را به او تفويض نمود ، و نويسندگان دانشمند و چيرهدستى كه در كار ترجمه مهارت داشتند در خدمت او گماشت ، آنان ترجمه مىكردند ، و حنين ترجمههاى ايشان را رسيدگى و اصلاح مىكرد ، و از جمله نويسندگان و مترجمين زيردست حنين :
اسطيفن بن بسيل 4 ، حبيش 5 ، موسى ابن ابى خالد الترجمان 6 ، و يحيى بن هارون بودهاند .
حنين بعنوان يك پزشك در دربار خليفه المتوكل على اللّه خدمات بسيارى انجام داد ، و در روزگار آن خليفه از زندگانى بهرهها برد ، ثروت اندوخت ، حشمت و جاه يافت ، و در دربار خلافت اسلامى وى به بستن « زنار » - كه نشان خاص پيروان دين نصرانى مىباشد از ديگر امراء و بزرگان - مشخص و ممتاز بود
او زبان يونانى را در مدرسه اسكندريه فراگرفته بود ، و در ترجمهء كتب يونانى به زبان عربى مقامى ارجمند داشت ، حنين بواسطه شموخ مقام دانش و تسلط او بر دو زبان يونانى و عربى توانست دقايق كلام ، و نكات عالمانهء كتب ابقراط و جالينوس را تفسير نمايد ، و بحل مسائل غامضه و عويصه و نكات مغلقه آنها توفيق يابد .