شرح
( 24 ) - شش مقاله است جالينوس مقالات ششگانه آن را بطور متفرقه تأليف كرده و اسكندرانيان آنها را گرد آورده و يك كتاب از آن بوجود آوردهاند ، موضوع اين كتاب در دستهبندى بيماريهاى گوناگون و اسباب آنها ، و اصناف بيماريها ، و اصناف عوارضات آنها ( العيون 1 : 92 ) .
( 25 ) - در العيون : « كتاب تعرف منه علل الاعضاء الباطنة و يعرف ايضا بالمواضع الالمة » اين كتاب در شش مقاله است ، و در بيان آثار و علائمى است كه بوسيلهء آنها حالات اعضاى باطنى بدن انسان را معلوم مىكنند كه آيا بر آنها بيمارى عارض گرديده ؟ و چه بيمارى بر آنها عارض شده ؟ ( العيون 1 : 92 )
( 26 ) - در يعقوبى و العيون و الاخبار و الفهرست : « حيلة البرء » و اين درستتر است ، اين كتاب در چهارده مقاله است ، در اين كتاب بيان مىكند كه بهبودى بخشودن به بيماريها چگونه است ؟ و هر بيمارى را چگونه و بطريق قياس ( طبق روش طبى قياسى ) با چه دارو معالجه مىكنند ؟
( العيون 1 : 92 ، اليعقوبى 95 )
( 27 ) - اين كتاب در سه مقاله است ، در اين كتاب بيان مىكند كه تدبير بدن انسان به سه نيروى : جاذبه ، ناميه ، غاذيه مىباشد ( العيون 1 : 92 )
( 28 ) - در الفهرست ، العيون و الاخبار : « كتاب الى اغلوقن فى التأنى لشفاء الامراض » اين كتاب دو مقاله است و موضوع آن بيان دلائل و علائم بيماريها پيش از مداواى آنها ( العيون 1 : 91 ) - بحاشيه 3 ص 68 رجوع شود
( 29 ) - در الفهرست ، يعقوبى و الاخبار : « كتاب آراء ابقراط و افلاطون » اين كتاب ده مقاله است ، و در آن بيان مىكند كه آراء افلاطون در بسيارى از گفتههايش موافق است با ابقراط چنان كه گوئى آراء خود را از ابقراط گرفته است . و در اين كتاب از قوهء نفس ناطقه كه مدبر بدن و عبارت است از : قوهء خياليه ، قوهء فكريه ، قوهء حفظ سخن مىراند ( اليعقوبى 94 ، العيون 1 : 95 و 96 ) .
( 30 ) - سه مقاله است ، در اين كتاب مىگويد : انسان چگونه مىتواند پيش از وقت بداند كه بحران پديد مىآيد يا نه ؟ و اگر پديد مىآيد بكجا مىكشد ؟ ( العيون 1 : 93 ) .
( 31 ) - اين كتاب سه مقاله است ، در اين كتاب حالات بحران را بيان مىنمايد ، شدت بحران در چه روزهائى است ؟ كى بحران نيكفرجام ؟ و كى بدفرجام مىباشد ؟ ( العيون 1 : 94 ) .
( 32 ) - در الفهرست و الاخبار : « كتاب الحميات » نوشتهاند ، اما در العيون ج - 1 - ص 93 مىنويسد : « كتاب اصناف الحميات ، مقالتان » در اين كتاب از جنس تبها و نوع تبها و علائم و آثار آنها سخن رانده است ، و در همين كتاب ص 97 مىگويد : « كتاب ادوار الحميات و تراكيبها » اين كتاب يك مقاله است ، در اين كتاب گروهى را كه مسائل و مطالب باطلهء را دربارهء حميات و تركيبات آنها قائل شدهاند رد كرده ، و عنوان اين كتاب را جالينوس خود چنين نوشته است :
« مناقضة من تكلم فى الرسوم » .