شرح
( 33 ) - در الفهرست ص 289 ، الاخبار ص 129 : « كتاب الى طوثرن فى النبض » مقالة ، يك مقاله است ، و در العيون ص 91 : « كتاب النبض الصغير » ، يك مقاله است ، و جالينوس عنوان آن را خود چنين نوشته است : « كتاب الى طوثرن و ساير المتعلمين » - كتاب براى طوثرن و ديگر دانشجويان - ، وى در اين كتاب آنچه را كه دانشجويان علم طب درباره نبض بايد بدانند بيان كرده است .
( 34 ) - در العيون 1 : 90 « كتاب فى مراتب قراة كتبه » - كتاب در موضوع بيان برنامه تدريس كتابهاى شانزدهگانه جالينوس - در اين كتاب جالينوس بيان مىكند كه چگونه بايد دانشجويان علم طب كتابهاى شانزدهگانه او را يكى پس از ديگرى از آغاز تا انجام درس بخوانند .
( 35 ) - در فهرست تأليفات جالينوس - كه در مصادر و مراجع روايت شده اين دو كتاب گفته نشده است ، تنها قفطى آنها را نقلا از ابن جلجل آورده است .
( 36 ) - در فهرست تأليفات جالينوس - كه در مصادر و مراجع روايت شده اين دو كتاب گفته نشده است ، تنها قفطى آنها را نقلا از ابن جلجل آورده است .
( 37 ) - دكتر فؤاد سيد صاحب تعليقات گمان كرده است كه عبارت ابن جلجل كه مىگويد :
« علم تشريح را جالينوس بنياد كرده و پيش از او اين علم وجود نداشته است و در اين علم هفده مقاله در تشريح مردگان و يك كتاب نيز در تشريح احياء تأليف كرده است » پريشان است ؟
و قفطى اين پريشانى عبارت را دريافته و از نقل قسمتى از آن به همين جهت خوددارى نموده است .
جالينوس كتابهاى بسيارى در تشريح نگاشته است از جمله : « كتاب التشريح الكبير » در پانزده مقاله در بيان كليات تشريح ، ( ابن ابى اصيبعه 1 : 94 ، و اليعقوبى 1 : 92 ) به تفصيل دربارهء مندرجات مقالات اين كتاب سخن راندهاند - و اين كتاب مهمترين تأليفات جالينوس مىباشد در موضوع علم تشريح ، جالينوس خودش دربارهء اين كتاب گفته است : « آنچه را كه از علم تشريح دانشجويان علم طب از دانستن آنها ناگزير مىباشند در اين كتاب بيان شده است و كتابهاى ديگرى در تشريح نگاشتهام كه دانشجويان علم طب و تشريح ناگزير بدانستن آنها نمىباشند اما دانستن آنها براى ايشان سودمند است » .
و نيز از جمله تاليفات جالينوس در علم تشريح كتاب ( تشريح مردگان ) مىباشد ، اين كتاب مشتمل بر يك مقاله است ، و در آن بيان كرده است كه : چه چيزها از تشريح حيوان مرده فهميده مىشود ؟ و آنها را چگونه مىتوان شناخت ؟ ، ( العيون 1 : 94 الاخبار 129 الفهرست 289 ) .
( 38 ) - و نام اين كتاب در العيون : « تشريح احياء » ، و در الاخبار ، و الفهرست : « تشريح حيوان زنده » آمده است ، اين كتاب در دو مقاله است و در آن بيان مىكند كه : چه چيزها را از حيوان زنده مىتوان فهميد ؟ و آن چيزها را چگونه مىتوان شناخت ؟