تخطي إلى المحتوى الرئيسي

طبقات الأطباء والحكماء ( فارسى ) — صفحة 88

مساهمون:

ص٨٨
شرح
كتاب العيون - ج - 1 - ص 67 مذكور است ، و در العيون كلمات هشتگانه را به شكل دايرة هشت ضلعى رسم كرده و بر هر سوى ( ضلع ) آن يكى از آن كلمات نوشته است . اين كلمات در مقدمهء ابن خلدون نيز آمده و معادل اين معانى و الفاظ را از سخنان موبدان و انوشيروان بر آنها افزوده است . بدر الدين ابن جماعة متوفى بسال 733 ه نيز اين كلمات را در كتاب خود : « تحرير - الاحكام فى تدبير اهل الاسلام » ورق 19 ، و ابن العميد در تاريخ خود ورق 83 بيان نموده است . ( 17 ) - اين عبارت بعينه در مقدمهء ترجمهء كتاب السياسه ارسطو - كه پيش ازين گفته شد - با اندكى تقديم و تاخير آورده شده ( ص 3 نسخهء خطى سوهاج ) پيش ازين در ترجمهء احوال اسقلبيوس ( ص 11 ) موضوع صعود او باسمان در ستونى از نور ( و اينكه خداوند به او وحى فرستاد بدين مضمون : اگر تو را فرشته بنامم . . . ) گذشت ( 18 ) - در اصل باندازهء ( جاى يك كلمه ) سفيد است ، شايد چنين بوده : [ بقاء النفس ] موضوع كتاب نيز مشعر بدين معنى مىباشد ، ( 19 ) - اين كتاب در بسيارى از منابع بارسطو نسبت داده شده ، و در برخى مصادر آن را از سقراط دانسته‌اند ، چنان كه در مجموعهء خطى شمارهء 1290 قسم اخلاق در كتابخانه تيموريه ، كتاب نهم ازين مجموعه عنوانش اين است : « مختصر كتاب التفاحه لسقراط » ، موضوع اين كتاب گفتگوئى است كه ميانهء ارسطو ( سقراط ) اندكى پيش از مرگش با شاگردانش رخ داده است ، و موضوع گفتگو فضيلت و برترى حكمت مىباشد ، از اين كتاب ترجمه‌هائى بزبانهاى عربى ، لاتين ، پارسى موجود است ، استاد مارگليوث ، متن ترجمه پارسى اين كتاب را در مجله جمعيت آسيائى پادشاهى بريطانيا در سال 1892 م . در ص 187 - 252 انتشار داده است ، اين ترجمه پارسى از افضل الدين كاشانى - ( كه خال علامه نصير الدين طوسى بوده ) متوفى در حدود سال 610 ه - مىباشد ، و عنوان آن چنين است : « مجموعهء نكات ارسطو در علم حكمت » . و شيخ امين طاهر خير اللّه ترجمهء عربى قديمى ازين كتاب در مجله « المقتطف » ، در شماره‌هاى دسامبر 1919 ، و يونيه ، و فبريه ، و مارس 1920 طبع و نشر كرده است . و دكتر محمود الخضيرى در مقاله كه دربارهء افضل الدين كاشانى در مجله ( رسالة الاسلام ) شماره 4 از سال اول نوشته است مىگويد : اين كتاب ( نسخهء ترجمهء فارسى افضل الدين ) تأليف ارسطوطاليس نمىباشد بلكه از تأليفات فلاسفهء عرفان »« Gnose »است كه تحت تأثير مدرسهء افلاطونى جديد آن را نگاشته‌اند