شرح
( 9 ) - در صفحه 26 دربارهء كتاب السياسه سخن گفته شده .
( 10 ) - اسكندر كبير مقدونى كه از سال 326 - تا سال 323 پيش از ميلاد سلطنت كرده است ، شهر اسكندريه را او بنا كرده و به همين مناسبت آن شهر اسكندريه ناميده شده و در همين شهر وى به خاك سپرده شده است . مسعودى مىگويد : در سال 322 ه قبر اسكندر مقدونى در اسكندريه موجود بوده است . ( دائرة المعارف الاسلاميه : الاسكندر ، الاخبار - ص 26 ، منتخب الصوان ورق 47 ، ابن العميد ورق 78 - 83 ، خطط المقريزى - 1 : 150 - 155 )
( 11 ) - يوحنا بن البطريق كتاب السياسه ارسطوطاليس را بنام : « السياسة فى تدبير الرياسة و يعرف بسر الاسرار » به عربى ترجمه كرده ، و در مقدمه ترجمهء مذكور اين رساله را ( رساله ارسطو ) در پاسخ اسكندر در مورد ادارهء امور كشور پارس ) بطور كامل نقل كرده است ، ابن جلجل از همين منبع رسالهء مزبوره را نقل كرده است ، اين موضوع از ترجمهء ابن البطريق كه در همين كتاب مذكور است مستفاد مىگردد .
و نيز در تاريخ ابن العميد ورق 80 در ضمن ترجمهء اسكندر اين رساله را تماما نقل كرده است ، كندى در كتاب ( فضائل مصر ) ص 191 نيز اين رساله را نقل كرده است .
( 12 ) - در متن اصلى ( كتاب السياسه ) عبارت اين است : « سرزمين پارس و فرمانروائى بزرگان آن كشور . »
( 13 ) - در متن ( كتاب السياسه ) : « اى معلم » - اى آموزگار .
( 14 ) - در تاريخ ابن العميد : « به دوستى و فرمانبردارى ، پس اسكندر چنين كرد » ، در متن ابن العميد رساله به همين عبارت پايان مىيابد ، چنان كه ابن جلجل در اينجا همين مقدار از رساله را نقل كرده است ، اما در خود كتاب السياسه اين رساله بقيهء دارد و آن اين است : « . . . دوستى ايشان را بدست خواهى آورد ، زيرا دوستى و فرمانبردارى آن قوم را اگر به نيكوكارى بدست - بياورى فرمانبردارى و دوستى ايشان با تو پايدارتر خواهد بود ، تا اينكه بخواهى ايشان را با ستمگرى و بيدادگرى فرمانبردار خودسازى ، و بدان كه تو بر بدنهاى مردم استيلا نمىيابى مگر به راستى و نيكوكارى ، و بدان اگر رعيت توانست چيزى را بگويد هرآينه مىتواند گفتار خود را به كردار آرد و آنچه را كه گفته است بكند ، پس بر تو است كوشش كنى كه رعيت چيزى را نگويد ، تا از كردار او ايمن باشى » .
( 15 ) - يك نسخهء بسيار خوب ازين كتاب در كتابخانه ( سوهاج ) به شماره 167 بخش تاريخ موجود است ، ازين نسخه نيز عكسى در « ادارهء فرهنگى » « دانشگاه عرب » گرفته شده ، فيلم شماره ( 479 ) ، براى مقابله نص رسالهء ارسطو باسكندر به اين نسخه مراجعه نمودم ص 4 - 5 .
( 16 ) - اين كلمات هشتگانه در كتاب السياسه ( ص 38 از نسخه خطى سوهاج ) ، و در