آلات و ادوات دادن خدا به آنان دليلى است بر اينكه در خداوند آلات و ادوات وجود ندارد ، زيرا آلات و ادوات شاهد عجز و فقر صاحب آنهاست .
( 1 ) اسماء او محض عبارت و تعبير است و افعال و كردار او مجرّد تفهيم است .
ذات او حقيقت است و كنهش جدايى او از خلق . بقاى او حد و مرز ساير پديدههاست . هر كس بخواهد اوصاف خدا را دريابد او را نشناخته است ، و هر كس بخواهد با فكر خود بر او احاطه پيدا كند در واقع از او گذشته و او را پشت سر نهاده و بر چيز ديگرى كه ساختهء فكر اوست احاطه پيدا كرده است ، و هر كس بخواهد كنه او را دريابد به خطا رفته است ، و هر كس بگويد چگونه است در واقع او را تشبيه كرده است ، و هر كس بگويد چرا و از چه راهى موجود شده است در واقع براى او علت تصور كرده است ، و هر كس بگويد از چه موقع بوده است ، براى او وقت و زمان تصور كرده است ، و هر كس بگويد از در كجا قرار دارد براى او جا و مكان در نظر گرفته است ، و هر كس بگويد حدّش تا كجاست براى او نهايتى فرض كرده است ، و هر كس بگويد تا چه زمانى خواهد بود براى او غايت و انتهايى قرار داده است ، و هر كس چنين كند بين او و ساير موجودات حدّ مشترك قائل شده و براى او اجزاء و ابعاض پنداشته است ، و هر كس او را داراى اجزاء تصور كند او را وصف نموده است ، و هر كس او را وصف نمايد در مورد خداوند به خطا رفته و كارش به الحاد و كفر مىانجامد .
( 2 ) و خداوند با تغيير يافتن مخلوقين تغيير نمىكند كما اينكه با حد و حدود مخلوقين محدود نمىشود ، احد است ولى نه به عنوان عدد ، ظاهر و آشكار است ولى نه به اين صورت كه قابل لمس باشد ، آشكار و هويداست ولى نه به اين معنى كه ديده شود ، باطن و پنهان است ولى نه اينكه از مخلوقات غايب باشد ، دور است ولى نه از نظر مسافت ، نزديك است ولى نه از جهت مكانى ، لطيف است ولى نه از نظر جسم ، موجود است ولى نه بعد از عدم ، فاعل است و
حياة الامام علي بن موسى الرضا ( ع ) ( پژوهشى دقيق در زندگانى امام رضا ع ) ( فارسي ) — صفحة 528
مساهمون: الشيخ باقر شريف القرشي
ص٥٢٨