گذرا و ناپايدار است مانع اين نيست كه مؤمن از نعمتهاى پاكيزه و لذّتهايى كه خداوند آنها را براى او ، جايز و حلال كرده ، بهره نگيرد ، زيرا خداوند اين نعمتها را براى اين نيافريده ، كه كافر از آنها بهرهمند ، و مؤمن از آنها محروم باشد . بلكه مؤمن كه سر به فرمان خدا دارد ، و جان خود را در راه او فدا مىكند ، اولى و سزاوارتر به استفاده و بهره گرفتن ، از نعمتهاى اوست .
ابن عبّاد « 1 » ، نوع سلوك زاهدانه آن حضرت را ، براى ما بيان مىكند ، و مىگويد :
« امام رضا عليه السّلام در تابستان ، به روى حصير ، و در زمستان بر روى پلاس مىنشست ، و جامه خشن مىپوشيد ، و هنگامى كه در ميان مردم ، ظاهر مىشد ، خود را مىآراست « 2 » » .
بنابراين هنگامى كه تنها و از صحنه زندگى عمومى به دور بود ، روش آن حضرت ، با طبيعت او ، كه دورى گزيدن از پديدههاى پوچ ، و زخارف دنياست ، هماهنگى داشت ، و هنگامى كه در ميان مردم ظاهر مىشد ، خود را با طبيعت مردم ، كه اهتمام در آرايش ظواهر زندگى ، و بهرهگيرى از تنعّمات است ، منسجم مىساخت .
اين روش زاهدانه واقعى امام عليه السّلام نمونه جالب و زيبايى را ، از نظريّه اهل بيت عليهم السّلام به دست مىدهد كه مبتنى است بر اين كه زندگانى انسان بايد همواره پاك و منزّه از هر گونه شائبه دورويى و فريب باشد .
بردبارى و گذشت امام عليه السّلام
امام موسى بن جعفر عليه السّلام ، امام رضا عليه السّلام را وصىّ ، و سرپرست اموال ، و اولاد ، و همسران ، و مادران فرزندان خود قرار داد ، بدون اين كه براى ديگر فرزندان خود ، حقّ تصرّف در چيزى را پس از درگذشت خويش قرار داده باشد ، و در اين باره وصيّتنامهاى مرقوم ، و پس از گواهى بسيارى از اهل بيت و اصحابش ، آن را مهر فرمود ، و لعنت فرستاد بر كسى كه مهر از آن برگيرد ، امّا برادران امام رضا عليه السّلام درباره اين وصيّت و تركه پدر ، با آن حضرت نزاع كردند ، چنان كه كافى به سند خود ، از يزيد بن سليط ، روايت
هامش
( 1 ) - ابن عبّاد منشى حضرت رضا عليه السّلام بوده است . منتهى الامال ج 2 ، ص 208 ( مترجم ) .
( 2 ) - عيون اخبار الرّضا ج 2 ص 178 .