تا حجّت بر مردم تمام شود و از تكذيب ، بازايستد و به آنان ايمان آورند .
براى هريك از پيامبران معجزهاى خاصّ است كه ضمن اين كه با معجزات پيامبران ديگر تفاوت دارد ، با حالت و پديدهاى كه بر اوضاع زمان او حاكم است ، متناسب مىباشد ، تا اين كه معجزه اثرات خود را در مردم هر دوره تحقّق بخشد چنان كه مفاد حديث امام عليه السّلام نيز همين است .
بنابراين معجزات پيامبران ، همان گونه كه مفاد آيات و روايات دلالت دارد ، ناشى از تأثيرات نيروى عادى بشرى نيست ، بلكه نتيجه قدرتى است شگرف و برتر از توان انسان كه خداوند به مقتضاى ضرورت دعوت ، و اقامه حجّت بر خلق پيامبران خود را بدان مخصوص داشته است . امّا معجزاتى كه در مقام اثبات امامت ائمّه هدا عليهم السّلام و استدلال بر اولويّت آنان براى منصب خلافت نقل شده است ، نسبت به آنان شگفتى ندارد ، زيرا خداوند آنها را براى جانشينى خود در روى زمين برگزيده ، و بر ودايع رسالت ، و خلافت پيامبرش صلّى اللّه عليه و إله امين دانسته است ، ولى آنچه لازم است در اين باره مورد بحث قرار گيرد ، اثبات صدور بسيارى از اين معجزههاست كه بايد براى آنها دلايل قابل قبولى آورده شود . با اين حال ائمّه عليهم السّلام براى اثبات صحّت امامت خود بيش از ويژگيهايى كه از نظر علوم و معارف و اخلاق بدان ممتاز بودهاند ، نيازى به معجزه ديگرى ندارد زيرا همين ويژگيها در حقيقت معجزه بوده و براى اثبات حقانيّت آنها كافى است .
گفته شد كه معجزه عبارت است از عملى غير عادى و برتر از توان بشرى كه ضمن ويژگى خود با پديدهاى كه بر اوضاع اجتماعى هر دورهاى حاكم است متناسب مىباشد ، پديدهاى كه در دوران ائمّه عليهم السّلام در سطح اجتماع ظهور و غلبه داشت ، علم و دانش بود ، از اين رو ضرورى بود معجزهاى كه امامت آنان را اثبات كند ، دانشى اعجازآميز و حيرتانگيز باشد تا به وسيله آن در همه سطوح بر مردم زمان خود برترى و رهبرى داشته باشند ، از امام رضا عليه السّلام درباره نشانهاى كه امام در زمان خودش بدان شناخته مىشود ، و مىتواند دليل و حجّت بر امامت او باشد ، پرسش شده است امام عليه السّلام در پاسخ او فرموده است : دانش و استجابت دعا . . .
آن حضرت درباره نشانههاى امام مىفرمايد :
دلايل امامت دو صفت است ، دانش و استجابت دعا ، و آنچه امام درباره حوادث
الامام الرضا ( ع ) تاريخ و دراسة ( تحليلى از زندگانى امام رضا ع ) ( فارسي ) — صفحة 265
مساهمون: محمدجواد فضل الله
ص٢٦٥