در مورد خرگوش به جهت اين كه او همچون گربه است و مانند آن و درّندگان بيابان داراى چنگال مىباشد از اين رو در حكم آنهاست ، به اضافه پليدى ذاتى آن و همچنين بودن خونى در آن مانند خونى كه در زنان است زيرا آن از ممسوخات است .
امّا مردار زيرا موجب تباهى بدن و پديد آمدن بيمارى است و همچنين به سبب اين است كه خداوند خواسته است بردن نامش را در هنگام ذبح ، مايه حليّت و تميزى ميان حلال و حرام قرار دهد .
راجع به طحال يا سپرز حرمت آن به سبب خونى است كه در آن است ، و علّت حرمت آن و خون و مردار يكى است و مانند آنها موجب فساد و تباهى است .
اين تعليلها همه جنبه بهداشتى علل تحريم را بيان مىكند ، زيرا مصلحت و حكمت تشريع اين احكام حفظ سلامت انسان از آسيب امراض و جلوگيرى از بروز عوامل آن است .
در بيان علّت وجوب حجّ مىفرمايد :
حجّ براى ورود بر خدا ، و درخواست فزونى بخششهاى او ، و بيرون رفتن از گناهانى كه كسب كرده ، و توبهء از گذشته ، و از سر گرفتن اعمال است ، و همچنين براى اخراج اموال ، و بهكارگيرى بدنها ، و جلوگيرى از شهوتها و لذّتها ، و تقرّب جستن به خداوند عزّ و جلّ است ، و نيز براى تسليم و فروتنى و اظهار ذلّت و زبونى در برابر اوست و هم براى اين كه در گرما و سرما و در ايمنى و ترس ، پيوسته به سوى اين مقصد روان باشند ، و نيز براى سودهاى بسيارى است كه حجّ براى همگى مردم دارد ، همچنين براى اميدوار بودن به پاداش خداوند و بيم داشتن از كيفر اوست .
علّتى كه براى وجوب حجّ در اين جا ذكر شده همان عامل روحى است كه دين آن را القا مىكند ، زيرا انسان در زندگى خود به لحظاتى نياز دارد كه بتواند در آن خود را از توجّه به ماديّات جدا كند ، تا بتواند با روحى پاكيزه و مجرّد از شوايب مادّى به نداى ايمانى كه در عمق وجود اوست لبيك گفته ، به خداى خويش تقرّب جويد ، و چون بايد اين نداى ايمان در ژرفاى وجود انسان نيرومند و استوار باقى بماند ، حجّ به صورت واجبى قطعى تشريع شده كه بايد انسان هنگامى كه طبق شرايط شرعى توان و استطاعت آن را مىيابد ، نسبت به اداى آن اقدام كند ، براى اين كه انسان هنگامى كه آرزوها
الامام الرضا ( ع ) تاريخ و دراسة ( تحليلى از زندگانى امام رضا ع ) ( فارسي ) — صفحة 248
مساهمون: محمدجواد فضل الله
ص٢٤٨