قرار داد ، سپس امام عليه السّلام فرمود
وَ السَّماءَ بِناءً . .
يعنى بر بالاى سر شما آسمان را سقفى محفوظ بنا كرد ، و خورشيد و ماه و ستارگان آسمان را براى مصلحت و منفعت شما ، به چرخش و گردش درآورده ،
وَ أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً
« 1 » يعنى باران را از بالا نازل ساخت تا بر قلّه كوها و بلنديها و تپهها و درون گودالها فرود آيد ، سپس آن را به صورت بارانهاى درشت قطره و پيوسته و يا بارانهاى ريزدانه و نمنم ، در همهجا پخش و ريزان كرد ، تا زمينهايتان از آن سيرآب و كامياب شود ، و خداوند باران را به طور يكپارچه بر شما فرود نمىآورد ، تا زمينها و درختان و ميوهجات و محصولات شما نابود نشود . پس از آن خداوند متعال فرموده است
فَأَخْرَجَ بِهِ مِنَ الثَّمَراتِ رِزْقاً لَكُمْ
« 2 » يعنى به سبب آنچه از زمين براى شما بيرون مىآورد و روزى شما مىگرداند براى خدا شريك قرار ندهيد ، و بتان را كه نمىفهمند و نمىشنوند و نمىبينند و توانايى بر كارى ندارند شبيه و مانند او نشناسيد ، و خود مىدانيد كه در برابر نعمتهاى بزرگى كه خداوند تبارك و تعالى روزى بندگان خويش فرموده ، اينها توان چيزى را ندارند .
بيان گسترده امام عليه السّلام در تفسير اين آيه ، معناى آن را چنان ساده و روشن مىكند كه هركسى هرچند كودن و بىاستعداد باشد ، زيبايى و ظرافت و ابداع آن را احساس مىكند .
امام رضا عليه السّلام دقايق مهمّى را كه در برخى آيات وجود دارد و از لحاظ فهم نكات حكمتآميز آنها سؤال برانگيز است چنان كه در همين آيه اخير بود ، به گونهاى توجيه و تعليل مىفرمايد كه در همه آنها عمق بىپايان اعجازى كه قرآن مجيد داراست آشكار مىشود .
قرآن و عصمت پيامبران عليهم السّلام
در موضوع عصمت پيامبران از گناه برخى از آيات كه ظاهر آنها دلالت بر عدم عصمت و جواز بروز معصيّت از آنها دارد از امام عليه السّلام پرسيده شده است كه بخشى از آنها
هامش
( 1 ) - بقره / 22 يعنى : و از آسمان آبى فروفرستاد .
( 2 ) - همان . يعنى : بدان ميوهها را بيرون آورد تا روزى شما باشد .