مىداند كه حاكمى دادگر خواهد آمد كه به شرع اسلام عمل كند وآن دسته از أمور شريعت اسلامى را كه مردم مهجور داشتهاند ، دوباره زنده كند ، چنانكه نووى آنها را در شرح مسلم آورده واقرار داشته است ومناوى در شرح جامع الصغير مىگويد : دانشمندان اسلامى اتفاق نظر دارند كه حضرت مسيح ( ع ) به عنوان پيامبر مىآيد ، اما مأمور به شريعت پيامبر ما ( ص ) خواهد بود وسفارينى در شرح عقيدهء خويش مىگويد : نزول عيسى بن مريم به كتاب أو سنّت واجماع أمت ثابت است وكسى از أهل شريعت با آن مخالفت نكرده است ، بلكه فقط فيلسوفان وملحدانى كه به مخالفتشان چندان اعتمادي نتوان كرد ، آن را انكار كردهاند ، وبر اين امر اجماع حاصل آمده كه أو خواهد آمد وبه اين شريعت محمّدى ( ص ) حكم خواهد كرد . « 1 »
اما نظر دوم ، كه تنها برخى از علماى مسلمان به آن باور دارند ، آن است كه مسيح ( ع ) پس از رهايى از توطئهء يهود وپس از آنكه آنان نتوانستند أو را بكشند وبه دار بكشند عملا وفات يافت واينكه خداوند متعال مىفرمايد :
« بَلْ رَفَعَهُ اللَّهُ إِلَيْهِ
[ نساء ، 158 ] و
« وَرافِعُكَ إِلَيَّ »
[ آل عمران ، 55 ] . منظور از آن رفع بزرگداشت وتكريم است ، چنانكه براي اين گفته چنين دليل مىآورند كه خداوند متعال عبارت [
« إِنِّي مُتَوَفِّيكَ »
را براي عبارت
« وَرافِعُكَ إِلَيَّ
] مقدم داشته است . همچنين به اين آية استناد مىكنند كه مىفرمايد :
« ما قُلْتُ لَهُمْ إِلَّا ما أَمَرْتَنِي بِهِ أَنِ اعْبُدُوا اللَّهَ رَبِّي وَرَبَّكُمْ وَكُنْتُ عَلَيْهِمْ شَهِيداً ما دُمْتُ فِيهِمْ ، فَلَمَّا تَوَفَّيْتَنِي كُنْتَ أَنْتَ الرَّقِيبَ عَلَيْهِمْ ، وَأَنْتَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ
/ به آنان نگفتم مگر آنچه كه مرا به آن فرمان داده بودى ، كه خدا ، پروردگار من وپروردگارتان را بپرستيد وتا زماني كه در ميانشان بودم بر آنان گواه بودم ، آنگاه چون مرا بر گرفتى خودت بر آنان نگهبان بودى وتو بر همه چيز گواهى » [ مائده ، 117 ] . « 2 »
هامش
( 1 ) . حمود التويجرى ، پيشين ، ص 101 - 113 .
( 2 ) . سيد قطب در تفسير اين آية مىگويد : كه از ظاهر نصوص قرآني بر مىآيد كه خداوند متعال حضرت عيسى را ميراند وپس از آن به سوى خود فرا برد . اما از برخى آثار بر مىآيد وى هنوز زنده است ، اما من ميان اين دو سخن تعارضى نمىبينم كه از يك سوى خداوند أو را از زندگى زمينى ميرانده واز ديگر سوى در نزد آن حضرت زنده باشد ، چنانكه شهيدان در عرصهء زندگى دنيوي مىميرند ولى در نزد خداوند زندهاند ، از صورت زندگى أو در نزد آن حضرت وكيفيت آن وهمچنين كيفيت زندگى حضرت عيسى چيزى نمىدانيم ، أو در قرآن كريم به خدايش مىگويد : « إنّنى لا أدرى ما ذا كان منهم بعد وفاتي ( في ظلال القرآن ، 2 / 1001 ) .
همو در تفسير آيهء« وَالسَّلامُ عَلَيَّ يَوْمَ وُلِدْتُ وَيَوْمَ أَمُوتُ وَيَوْمَ أُبْعَثُ حَيًّا »[ مريم ، 33 ] مىگويد : در اين صورت حضرت مسيح بايد زندگى محدود برخوردار از سرآمدى داشته باشد وأو مىميرد وبرانگيخته مىشود وخداوند متعال در روزى كه زاده شد وروزى كه مىميرد وروزى كه زنده برانگيخته مىشود براي أو سلامتى وطمأنينه مقرر كرد ، نصّ در اينجا دربارهء مرگ وبرانگيخته شدن حضرت عيسى صريح است ودر