چيزى كه از آيات وارد شده در اين باره بر مىآيد اين است كه خداوند به حضرت عيسى وعده داده كه أو را به سرآمد خويش خواهد رساند وبه سوى خويش فرا خواهد برد واز كافران در أمان خواهد داشت ، آنگاه اين وعده محقق شد ودشمنانش أو را نكشتند وبه صليب نكشيدند ، بلكه خداوند أو را به سرآمدش رساند وبه سوى خود فرا برد ، ولى اگر كسى منكر فرا بردن تن عيسى به آسمان وزنده بودن أو تا به امروز ونزول أو در آخر الزمان شود ، آنگاه أو منكر امرى نيست كه به دليل قطعي ثابت شده باشد وهرگز از اسلام وايمان بيرون نرفته است .
آنگاه نظر محمد عبده وشاگردش رشيد رضا را ( در جزء دهم مجلّد 28 مجلّهء المنار ) ذكر مىكند كه در آن مىگويد : كوتاه سخن اينكه در قرآن كريم هيچ نصّى صريحا وارد نشده كه معلوم بدارد تن وجان عيسى زنده ( همچون زندگى دنيوي تن وجان ) به آسمان فرا برده شد ، چنانكه بر حسب سنّتهاى الهى به خوراك نيازمند باشد ، همچنين نصّ صريحى در اين باره وارد نشده كه وى از آسمان فرود خواهد آمد ، بلكه اين باور بيشتر نصارا است كه از زمان ظهور اسلام كوشيدهاند آن را در ميان مسلمانان شايع كنند . « 1 »
همچنين مراغى براين باور است كه هيچ نصّ قاطعى در قرآن كريم وارد نشده كه تن وجان حضرت عيسى ( ع ) بالا برده شده وأو به تن وجان زنده است ، امّا از ظاهر آيهء 55 سورهء آل عمران چنين بر مىآيد كه خداوند أو را ميراند ، آنگاه أو را فرا برد . واز ظاهر واژهء رفع نيز جز بالا بردن مرتبت در نزد خداوند ، چيز ديگرى فهميده نمىشود ، چنانكه در حقّ إدريس ( ع ) مىفرمايد :
« وَرَفَعْناهُ مَكاناً عَلِيًّا »
وبنابراين بسيارى از دانشمندان مسلمان همين معناى ظاهري را گرفتهاند ومعتقدند كه خداوند أو را به مرگ معمول ميرانده است ، آنگاه درجاتش را در نزد خويش هر چه بيشتر بالا برده است وآن حضرت به حيات روحي - همچون حيات شهيدان وپيامبران ديگر - زنده است ، اما بيشتر علما بر اين باورند كه تن وجان عيسى ( ع ) زنده است واين آية را بر أساس احاديثى كه آن را در واقع شارح ومفّسر قرآن مىدانند ، تفسير كردهاند « 2 » . اما هيچ يك از اين أحاديث به تواتر نرسيدهاند تا بتوانند مبناى عقيدهء فرد مسلمان قرار گيرند وعقيدة جز به نصّ قرآن وحديث متواتر ثابت نمىشود . بنابراين ، بر فرد مسلمان واجب نيست كه باور داشته باشد كه حضرت عيسى ( ع ) به تن وروح زنده است وكسى هم كه منكر چنين نظرگاهى باشد از نظر شريعت اسلامى كافر شمرده نمىشود . وآن دسته از ائمهء
هامش
( 1 ) . محمود شلتوت ، الفتاوى ، ص 52 - 57 ؛ محمود بن شريف ، پيشين ، ص 207 .
( 2 ) . پيشين ، ص 209 - 210 .