را مدون سازد ، وتعجب مىكرد از علماى سلف كه چرا به اين امر عظيم اهتمام ننمودهاند حال آنكه فوائد عظيمه در حق خواص مسلمين وعوام ايشان در تدوين مذهب وى . . . مرجوّ است ; اما خواص مسلمين يا فقهااند يا محدّثين ، اتفاق سلف وتوارث ايشان أصل عظيم است در فقه ، وأصل در آن ، باب نصوص فاروق ومناظرات أو است ، مجلدى ضخيمى مستوعب أكثر أبواب فقه از آن مىتوان جمع كرد ، وعمده در فن حديث معرفت طرق متعاضده حديث است ، أكثر أحاديث كه به ظاهر موقوف فاروق أعظم است به معنا مرفوع است ، وسنتي درستى از اين باب مىتوان پرداخت ، واز شواهد أحاديث ومتابعات شئ كثير مىتوان از آن برآورد .
اما فايده آن در حق عوام مسلمين آن است كه مذاهب مجتهدين را شُعب يك شريعت دانند ، هر مذهبي را ديني على حده وملتى جداگانه خيال نكنند ، اختلاف أمت ، مشوّش يقين ايشان به احكام ملت نشود ، ظاهر دين وسواد أعظم را از روايات شاذّه جدا تصور نمايند وحجت شرع بر خود قائم شناسند ، وبر مرتبه فاروق أعظم در نشر دين متين وتبليغ شريعت غرّا چنانكه هست مطلع شوند ، واعطاى كل ذي حق حقه به عمل آرند ; باز تا اين وقت آن داعيه به وجود نيامد ، چون سخن تا اينجا رسيد آن داعيه باز گل كرده وحبس خاطر از آن داعيه وجهي نداشت ، هذا مع قلّة الأسباب وتشتّت البال ، والله الموفّق والمعين .
تشييد المطاعن لكشف الضغائن ( فارسي ) — صفحة 519
مساهمون: سيد محمد قلي موسوي نيشابوري كنتوري لكهنوي
ص٥١٩