وبخل أو است ، وبر اين هم اكتفا نفرموده به صراحت منافاة اين دنائت [ را ] با رتبه عاليه خلافت وامامت به قول خود ( أفبذاك ( 1 ) يلي أُمور الناس ) بيان نموده ، چه از آن به نهايت ظهور واضح است كه زبير به سبب اين صفت رذيلة مستحق مرتبه جليله ولايت أمور مردم نيست .
وبُعد سعد بن أبي وقاص از رتبه خلافت وعدم استحقاق آن نيز به تأكيد وتوضيح بيان نموده ، يعنى گفته كه : نيست أو در اين مقام - يعنى أو از مقام صلاحيت تولّى خلافت وانتظام مهامّ رياست دور است - وصاحب مقنب - يعنى لشكر - است ، يعنى لياقت أو منحصر در محاربه ومقاتله است ، ‹ 1523 › وبر اين هر دو وجه اكتفا نكرده باز به تصريح تمام نفى ولايت از أو نموده وگفته : ( فأما وليّ أمر فلا ) .
وعبد الرحمن بن عوف را هر چند مدح نموده لكن ضعف أو هم به قَسَم ثابت كرده وأو را لايق خلافت وامامت ندانسته ، وبه قول خود - كه مؤكد به يمين وقسم به نام ربّ العالمين است - عدم صلاحيت أو وأمثال أو [ را ] براي خلافت ظاهر فرموده .
ومحتجب نماند كه قاضى القضات ماوردى از أكابر فقها واجلّه علماى سنيه است ، ابن خلّكان در “ وفيات الأعيان “ گفته :
هامش
1 . في المصدر - كما مرّ - : ( أفذاك ) .