نِصْفُ ما تَرَك أَزْواجُكُمْ . . . وَلَهُنَّ الرُّبُعُ مِمّا تَرَكْتُمْ ) ( 1 ) ، والجمع المضاف للعموم ، كما سبق ( 2 ) .
حاصل آنكه : اختلاف كردند در توارث زوجين به عقد منقطع بر چند قول : يكى از آن اين است كه مقتضىِ توراث است مانند عقد دائم تا اينكه اگر هر دو شرط كنند سقوط توارث را شرط باطل مىشود ، چنانكه در عقد دائم ، ومنع نمىكند ارث را مگر موانع مشهوره ، وتعبير كرده مىشود از اين قول به اينكه مقتضىِ ارث ، عقد لا بشرط شئ است ، واين قول ابن برّاج است ، ومستند أو عموم آية كريمه است كه دلالت مىكند بر توريث زوجه ، وزن متعه زوجه است واگر نه حلال نمىشد ، به جهت حصر حلّت در آية كريمه به قول أو تعالى كه ترجمه اش اين است : ( مگر بر أزواج خودها يا بر كنيزان خودشان ( 3 ) ) وكنيز بودن از زنِ متعه منتفى است قطعاً ، پس اگر زوجيت أو ثابت نباشد ، لازم آيد تحريم أو ، به جهت اينكه لفظ زوجه منقسم مىشود به زوجه عقد متعه وعقد دائمي ، ومورد تقسيم مشترك مىباشد در ميان اقسام خود ، پس در اين هنگام زوجه متعه داخل باشد در عموم قوله تعالى : ( وَلَكُمْ نِصْفُ ما تَرَك أَزْواجُكُمْ . . . وَلَهُنَّ الرُّبُعُ مِمّا تَرَكْتُمْ ) ( 4 ) ، وجمع مضاف براي عموم است .
هامش
1 . النساء ( 4 ) : 12 .
2 . مسالك الأفهام 7 / 464 .
3 . در [ الف ] ( خودها ) آمده است كه اصلاح شد .
4 . النساء ( 4 ) : 12 .