وغرض مخاطب آن است كه به اين حيله رذيلة دقت خاطر وجودت ذهن وتبحر خليفه ثاني [ را ] در أذهان عوام راسخ سازد كه جناب أو به اين مثابه در تحقيق وتدقيق بوده كه بر يك مسأله دلايل بسيار اقامه نموده ، حال آنكه پر ظاهر است كه دست أو تا به دامان اين مقصود رسيدنى نيست به چند وجه كه بيان كرده شد :
أول : آنكه به غير اثبات اين معنا از روايات معتبره أهل حق كه لايق احتجاج واستدلال باشد تشبث به آن نتوان نمود .
دوم : آنكه تمسك به آن ، خلاف عهود مكرّره ومواثيق مزوّره أو است .
سوم : آنكه تشبث به غير روايات أهل حق در مناظره شان ، خلاف ارشاد والد ماجد أو نيز هست ، كما علمت .
چهل وسوم : آنكه عمر خود در اين مسأله حيرت زده وسراسيمه بوده ، خاطر اضطراب مآثر أو بالاتر از آن بود كه پى به دليلي برد ، چه جا دلايل بسيار !
اين محض عنايت مخاطب است كه بلامحابا از كذب وافترا ، ايراد دلايل بسيار به خليفه عالي تبار نسبت مىسازد !
آرى ! نسبت أقوال مختلفه وقضاياى متهافته عارى از دليل وبرهان شرعي ، البتة از عمر منقول است .
واگر بالفرض ثابت شود كه عمر بن الخطاب دلايل بسيار در اين مسأله وارد كرده ، پس باز هم نفعي به مخالفين نمىرساند ، وگلوى عمر از طعن
تشييد المطاعن لكشف الضغائن ( فارسي ) — صفحة 549
مساهمون: سيد محمد قلي موسوي نيشابوري كنتوري لكهنوي
ص٥٤٩