حكم جدّ را ) ( 1 ) . نيز اين تأويل بارد وتوجيه كاسد را كرماد اشتدت به الريح ، ونهايت واهى وقبيح ساخته است ومجالي براي رواج آن نگذاشته .
دهم : آنكه از اعتراف خود عمر بن الخطاب ظاهر است كه أو حكم جدّ را نمىدانست ، پس اين اختلافِ عظيم أو را به اين تأويل عليل آئل ( 2 ) ساختن ، وآن را دليل سعة علم أو گردانيدن ، از قبيل [ مثل ] مشهور است كه : ( مدعى سست ، گواه چيست ) ؟
علامه ابن حزم - كه از أكابر محققين وأعاظم مدققين أهل سنت است ، وخود مخاطب در باب امامت تصريح كرده كه أو از علماى أهل سنت است ، ودفع نمودن أو بسيارى را از مطاعن نواصب در كتاب " الفصيل " ( 3 ) افتخاراً ذكر نموده ( 4 ) ، ودر حاشية اين كتاب نيز جابجا عبارات أو نقل نموده ( 5 ) ، وابن
هامش
1 . مصدر سابق .
2 . يعنى : راجع . قال الجوهري : وآل : أي رجع . انظر : الصحاح 4 / 1628 .
3 . در [ الف ] وتحفه ( الفيصل ) آمده ، ولى ( الفصل ) صحيح است ، نام كتاب أو " الفصل في الملل والأهواء " است .
4 . تحفه اثناعشريه : 227 .
5 . براي نمونه مراجعه شود به حاشية تحفه اثناعشريه : 51 ، 188 ، 190 ، 249 ، 377 - 378 ، 397 ، 439 ، 485 ، 555 ، 641 ، 667 ، 725 .