سورة المطفّفين
مكّيّة و هى ستّ و ثلاثون آية
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
آوردهاند كه اهل مدينه در كيل و وزن خيانتى عظيم داشتندى و چون حضرت رسالتپناه عليه صلوات اللّه و سلامه از مكه هجرت نموده متوجه مدينه شدند در اثناى طريق اين سوره نازل گشت كه
وَيْلٌ لِلْمُطَفِّفِينَ
واى مر كاهندگان را در كيل و وزن گويند مردى بود در مدينه كه او را ابو جهينه گفتندى دو صاع داشت به يكى كه بزرگتر بودى بخريدى و به يكى كه خردتر بودى بفروختى حق سبحانه در شان او آيت بفرستاد و
الَّذِينَ إِذَا اكْتالُوا
آنان كه چون مىستانند به پيمانه
عَلَى النَّاسِ
از مردمان براى خود
يَسْتَوْفُونَ
تمام مىستانند
وَ إِذا كالُوهُمْ
و چون مىپيمايند براى ايشان
أَوْ وَزَنُوهُمْ يُخْسِرُونَ
يا مىسنجيده حقوق ايشان را مىكاهند و زيان بديشان مىرسانند در فصول سبعين آورده كه هر كه در كيل و وزن خيانت كند فردا او را بقعر دوزخ درآورده ميان دو كوه آتش بنشانند و گويند كلهما و زنهما و آن را مىسنجد و مىسوزد بيت
تو كم دهى و بيش ستانى به كيل و وزن * روزى بود كه از كموبيشت خبر كنند
أَ لا يَظُنُّ أُولئِكَ
آيا نمىدانند و يقين ندارند آن گروه كه بيشستان و كمفروشاند
أَنَّهُمْ مَبْعُوثُونَ
آنكه ايشان برانگيختگانند
لِيَوْمٍ عَظِيمٍ
مر روز بزرگ را
يَوْمَ يَقُومُ النَّاسُ
روزى كه به پا ايستند مردمان
لِرَبِّ الْعالَمِينَ
مر حكم آفريدگار عالميان را يعنى از پاى نهنشينند تا فرمان نرسد و آن در مقام هيبت باشد كه اهل عرصات سه صد سال ايستاده باشند و كسى را زهره سخن نباشد تا حضرت رسالتپناه عليه الصلاة و السلام شفاعت كنند و خلق را از مقام هيبت بموقف محاسبه آرند و اين شفاعت كبرى باشد
كَلَّا إِنَّ كِتابَ الفُجَّارِ
حقا كه نامه اعمال كافران
لَفِي سِجِّينٍ
در سجين بود و آن صخرهايست مجوف زير دوزخ پوشيده كه جان كافران و نامه اعمال ايشان در ان بود از كعب الاحبار رضى اللّه عنه و مروى است كه كتاب فاجران را به آسمان برند از قبول آن ابا كند به زمين بازآرند قبول ننمايد به زير هفتم زمين برند و در سجين كه موضع ابليس و لشكر او است بنهند
وَ ما أَدْراكَ ما سِجِّينٌ
و چه دانى تو كه چيست سجين يعنى جاى باهول و هيبت است و كتاب فجار
كِتابٌ مَرْقُومٌ
كتابى است نوشته و علامت كرده به علامتى كه هر كه بيند داند كه در ان خبر نيست
وَيْلٌ
كلمهايست جامع همه بديها يعنى عذاب و عقاب و شدّت و محنت
يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ
آن روز مر مكذبان را است
الَّذِينَ يُكَذِّبُونَ
آنان كه تكذيب كردهاند
بِيَوْمِ الدِّينِ
مر روز جزا را و باور نداشتهاند .