سورة التّحريم
مدنية و هى اثنتا عشرة - آية
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
- نقل است كه حضرت پيغمبر صلى اللّه عليه و سلّم شربت عسل دوست داشتى وقتى زينب رض مقدارى عسل داشت و هرگاه آن حضرت صلى اللّه عليه و سلّم به خانه وى آمدى زينب رض ترتيب شربت فرمودى و آن حضرت ص را در خانه وى به جهت آن توقفى بيشتر واقع شدى آن حال بر بعضى ازواج طاهرات گران آمد عائشه رض و حفصه رض اتفاق نموده مقرر كردند كه آن حضرت ص بعد از آشاميدن شربت عسل در خانه وى نزد هر كدام از ما كه درآيد گوئيم از تو بوى مغافير مىآيد و مغفور صمغ درختى است كه عرفط خوانند و رائحه كريهه دارد و حضرت ص بوى خوش را دوست مىداشت و از روائح ناخوش محترز مىبود پس آن حضرت ص صلى اللّه عليه و سلّم روزى شربت عسل آشاميده نزد هر كدام كه آمد گفتند يا رسول اللّه ص از شما رائحه مغفور مىآيد و ايشان در جواب فرمودند كه مغفور نخوردهام اما در خانه زينب شربت عسل آشاميدهام گفتند زنبوران عسل از شكوفه عرفط چريده بودند امام زاهد رح آورده كه چون اين صورت مكرر وجود گرفت حضرت فرمود كه حرمت العسل على نفسى فو اللّه لا آكله ابدا و اين سوگند از بهر آن خورد تا ديگر كس وى را از عسل نيارد آيت آمد كه
يا أَيُّهَا النَّبِيُّ
اى پيغمبر برگزيده
لِمَ تُحَرِّمُ
چرا حرام مىكنى
ما أَحَلَّ اللَّهُ
آنچه حلال كرده است خدا
لَكَ
مر ترا يعنى عسل و روايت اشهر آنست كه در روز نوبت حفصه رضى اللّه عنها در خانه وى رفتى روزى وى به اجازت آن حضرت بديدن پدر رفته بود ماريه رض قطبيه را طلبيده و به خدمت خود سرفراز ساخت حفصه رض بر آن مطلع شده اظهار ملال كرد و حضرت صلى اللّه عليه و سلّم فرمود اى حفصه رض راضى نيستى كه او را بر خود حرام گردانم گفت هستم يا رسول اللّه ص فرمود كه اين سخن نزد تو امانت است بايد كه با كس نگوئى او قبول كرد و چون حضرت ص از خانه وى بيرون آمد فى الحال حفصه رض اين سخن را با عائشه رضى اللّه عنها در ميان نهاده و مژده داده كه بارى از قبطيه خلاص يافتيم و چون آن حضرت صلى اللّه عليه و سلّم به خانه عائشه رض آمد ازين حكايت به كنايت رمزى باز گفت و اين سوره نازل شد كه چرا بر خود حرام مىكنى آنچه خداى تعالى بر تو حلال ساخته يعنى ماريه و سوگند خوردى
تَبْتَغِي
مىطلبى بدين تحريم
مَرْضاتَ أَزْواجِكَ
خوشنودى زنان خود
وَ اللَّهُ غَفُورٌ
و خداى آمرزنده است مر سوگند خوردن ترا
رَحِيمٌ
مهربان است كه كفارت سوگند مقرر كرد
قَدْ فَرَضَ اللَّهُ
به درستى كه مقرر گردانيده خداى و بيان كرده
لَكُمْ
براى شما
تَحِلَّةَ أَيْمانِكُمْ
فروگشادن سوگندهاى شما را به كفارت يعنى آنچه به سوگند ببندند به كفارت توان گشاد و بيان آن در سوره مائده است
وَ اللَّهُ مَوْلاكُمْ
و خدا دوست شما است و متولى كار شما مىسازد براى شما هر چه صلاح شما در ان است
وَ هُوَ الْعَلِيمُ
و او داناست بمصالح بندگان
الْحَكِيمُ
صواب كار در هر چه گويد و كند به نسبت ايشان
وَ إِذْ أَسَرَّ النَّبِيُّ
و ياد كنيد اى مؤمنان چون راز گفت پيغمبر صلى اللّه عليه و سلّم و پنهان ساخت
إِلى بَعْضِ أَزْواجِهِ
بسوى برخى از زنان خود يعنى حفصه رض
حَدِيثاً
سخنى را كه تحريم ماريه است رضى اللّه عنهما يا عسل و يا ذكر خلافت شيخين رضى اللّه عنهما بعد ازو كه با حفصه رض بسر گفته بود و او با عائشه رض آشكارا كرد .