يَوْمَ لا يُخْزِي اللَّهُ النَّبِيَّ
روز كه خجل نكند خداى پيغمبر را يعنى نه نفس او را عذاب كند و نه شفاعت او را درباره عاصيان مردود سازد
وَ الَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ
و رسوا نسازد آنان را نيز كه ايمان آوردهاند با وى يعنى درخواست ايشان نيز درباره ياران ايشان قبول كند
نُورُهُمْ
نور ايشان يعنى نورى كه خداى به مؤمنان عطا كرده
يَسْعى
مىشتابد و مىرود
بَيْنَ أَيْدِيهِمْ
در پيش ايشان
وَ بِأَيْمانِهِمْ
و بجانب راست ايشان وقتى كه بر صراط گذرند و در ان محل نور منافقان فرومىرود
يَقُولُونَ رَبَّنا
گويند مؤمنان كه اى آفريدگار ما
أَتْمِمْ لَنا
تمام گردان بما
نُورَنا
روشنى ما را يعنى نور ما باقى دار تا به سلامت بر صراط بگذريم
وَ اغْفِرْ لَنا
و بيامرز ما را يعنى از ظلمت گناه پاك كن
إِنَّكَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ
به درستى كه تو بر همه چيزها از اتمام انوار و مغفرت او زار
قَدِيرٌ
توانائى
يا أَيُّهَا النَّبِيُّ
اى پيغمبر خبردهنده يا بلندقدر
جاهِدِ الْكُفَّارَ
جهاد كن با كافران به شمشير
وَ الْمُنافِقِينَ
و با منافقان بوعيد
وَ اغْلُظْ
و درشتى به كار بر
عَلَيْهِمْ
بر ايشان يعنى بهر دو گروه
وَ مَأْواهُمْ
و مقام بازگشت كافران و منافقان اگر ايمان نيارند و مخلص نشوند
جَهَنَّمُ
دوزخ است
وَ بِئْسَ الْمَصِيرُ
و بد جاى بازگشت است دوزخ
ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا
بيان كرد خدا مثلى
لِلَّذِينَ كَفَرُوا
براى آنان كه نگرويدهاند
امْرَأَتَ نُوحٍ
و آن مثل زن نوح است عليه السّلام كه واعله نام داشت
وَ امْرَأَتَ لُوطٍ
و زن لوط عليه السلام كه او را واهله گفتندى
كانَتا
بودند اين دو زن
تَحْتَ عَبْدَيْنِ
در زير حكم دو بنده
مِنْ عِبادِنا
از بندگان ما
صالِحَيْنِ
شايستگان
فَخانَتاهُما
پس خيانت كردند آن دو زن با آن دو بنده بنفاق و مخالفت دين زن نوح على نبينا و عليه السلام قوم را گفتى كه وى ديوانه است و زن لوط عليه السلام قوم را از مهمانان لوط خبردار كردى تا طمع در ايشان كردندى چنانچه گذشت در قصّه ايشان
فَلَمْ يُغْنِيا
پس دفع نكردند اين دو پيغمبر ص
عَنْهُما
ازين دو زن
مِنَ اللَّهِ شَيْئاً
از عذاب خدا چيزى را زن نوح ع غرق شد از طوفان و بر سر زن لوط ع سنگ باريد
وَ قِيلَ ادْخُلَا النَّارَ
و گفته خواهد شد روز قيامت واهله و واعله را كه درآييد به دوزخ
مَعَ الدَّاخِلِينَ
باور آيندگان ديگر از كافران حاصل مثل آنست كه كفره معاقب مىشوند و نسبتى كه ميان ايشان و پيغمبر ص است با وجود كفر ايشان هيچ فائده نمىدهد .