فَإِمَّا نَذْهَبَنَّ بِكَ
پس اگر ما ببريم ترا بجوار رحمت خود پيش از آنكه عذاب ايشان به تو نمائيم دل خوشدار
فَإِنَّا مِنْهُمْ
پس به درستى كه ما از ايشان
مُنْتَقِمُونَ
انتقام كشندگانيم به عذاب
أَوْ نُرِيَنَّكَ
يا اگر بنمائيم ترا
الَّذِي وَعَدْناهُمْ
آن را كه وعده كرديم ايشان را از عذاب در دنيا
فَإِنَّا عَلَيْهِمْ
پس به درستى كه ما بر ايشان
مُقْتَدِرُونَ
توانائيم يعنى بهر حال ايشان معذب خواهند بود در زمان حيات تو يا بعد از وفات تو
فَاسْتَمْسِكْ
پس تو چنگ در زن
بِالَّذِي أُوحِيَ
به آن چيزى كه وحى كرده شده است
إِلَيْكَ
بسوى تو از آيات و احكام
إِنَّكَ
به درستى كه تو
عَلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ
به راه راستى كه زود به دو به منزل توان رسيد
وَ إِنَّهُ
و بتحقيق كه قرآن
لَذِكْرٌ لَكَ
هر آئينه شرفى است و عزّتى مر ترا
وَ لِقَوْمِكَ
و مر گروه ترا از قريش و مجاهد رح گفته كه مراد از قوم تمام عرباند و شرف ايشان آنست كه كه قرآن بلغت ايشان است و خصوصيتى هست مر قريش را كه تو از ايشانى در عزّ اخص مر بنى هاشم راست از ايشان و جمعى گفتند مراد از قوم امت است
وَ سَوْفَ تُسْئَلُونَ
و زود باشد كه پرسيده شويد ازين نعمت و قيام به سپاسدارى آن
وَ سْئَلْ
و بپرس اى محمد ص
مَنْ أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ
كسانى را كه پيش از تو فرستاديم يعنى احوال ايشان را استفسار كن
مِنْ رُسُلِنا
از فرستادگان ما كه ملائكهاند يا از رسل گذشته سؤال كن كه
أَ جَعَلْنا
آيا فرموديم كه
مِنْ دُونِ الرَّحْمنِ
بجز خداى
آلِهَةً يُعْبَدُونَ
خداياناند كه پرستيده شوند يعنى بپرس كه هيچ حكم كردهايم به عبادت بتان و در هيچ ملت از ملل ايشان پرستش كسى كه بدون خداى باشد مقرر شده مراد به اين كلام استشهاد است به اجتماع انبياء عليهم السلام بر توحيد در معالم فرمود كه در شب اسراى براى حضرت رسالت صلى اللّه عليه و سلّم رسل را جمع كرده گفتند بپرس از ايشان آن حضرت عليه الصلاة و السلام در مضمون سخن شك نياورد و نپرسيد صاحب عين المعانى آورده كه در آثار آمده است كه جبرئيل از ميكائيل عليهما السلام پرسيد كه سيد عالم عليه الصلاة و السّلام اين سؤال كرد از انبياء ع ميكائيل فرمود كه يقين او كاملتر و ايمان او از ان محكمتر است كه اين سؤال كند بيت آنكه در كشف دارد استقلال كى توجه كند باستدلال
وَ لَقَدْ أَرْسَلْنا مُوسى
و به درستى كه فرستاديم موسى را عليه السلام
بِآياتِنا
بمعجزات ما كه علامات روشن بود بر نبوت او
إِلى فِرْعَوْنَ وَ مَلَائِهِ
بسوى فرعون و گروه او
فَقالَ
پس گفت موسى ع مر ايشان را
إِنِّي رَسُولُ رَبِّ الْعالَمِينَ
به درستى كه من فرستاده پروردگار عالميانم .