وَ الَّذِي خَلَقَ الْأَزْواجَ
و آن خداوندى كه بيافريد اجناس و اصناف و انواع مخلوقات را
كُلَّها
همه آن را بىيارى و مددگارى
وَ جَعَلَ لَكُمْ
و ساخت براى شما
مِنَ الْفُلْكِ
از كشتيها
وَ الْأَنْعامِ
و از چهارپايان
ما تَرْكَبُونَ
آنچه سوار شويد بر آن در خشكى و ترى
لِتَسْتَوُوا
تا راست شويد
عَلى ظُهُورِهِ
بر پشتهاى در سوارى
ثُمَّ تَذْكُرُوا
پس ياد كنيد
نِعْمَةَ رَبِّكُمْ
نعمت پروردگار خود را
إِذَا اسْتَوَيْتُمْ عَلَيْهِ
چون راست شويد بر وى
وَ تَقُولُوا
و بگوئيد
سُبْحانَ الَّذِي سَخَّرَ
پاك است آن خداى كه رام گردانيد و زير دست ساخت
لَنا هذا
براى ما اين كشتى و اين چهارپايان را تا بمدد ركوب بر ايشان قطع بر و بحر مىكنيم
وَ ما كُنَّا لَهُ
و نيستيم ما مر اين مركوب را به قوت خود
مُقْرِنِينَ
ضبطكنندگان و فرمان بردار ساختگان
وَ إِنَّا إِلى رَبِّنا
و به درستى كه ما بسوى پروردگار خود
لَمُنْقَلِبُونَ
بازگردانندگانيم در آخر عمر خود بر مركبى كه آن را جنازه گويند و آخر مركبى از مركب دنيا آنست بيت
هشدار و عنان كشيده رو كآخر كار * بر مركب چو بين ز جهان خواهى رفت
در خبر آمده است كه چون حضرت رسول اللّه عليه الصلاة و السّلام پاى مبارك در ركاب نهادى گفتى بسم اللّه و چون بر پشت مركب راست شدى گفتى الحمد للّه على كل حال سبحان الذى سخر لنا هذا و ما كنّا له مقرنين و انا الى ربنا لمنقلبون در موضح آورده كه راكب را بايد كه كلمه الحمد للّه گويد صاحب كشاف آورده كه حسين بن على مرتضى رض كسى را ديد كه بر مركب نشسته و آيت سبحان الذى تا آخر بخواند ايشان فرمودند كه آيا شما را بدين فرمودهاند راكب گفت يا ابن رسول اللّه ص ما را بچه فرمودهاند گفت ان تذكروا نعمة ربّكم بهآنكه ياد كنيد نعمت پروردگار خود را در وقت سوارى اشارت است بهآنكه سوار را از تحميد غافل نبايد شد
وَ جَعَلُوا
و حكم مىكنند كافران و مقرر مىسازند
لَهُ
مر خداى را
مِنْ عِبادِهِ جُزْءاً
از بندگان او نصيبى يعنى مىگويند فرشتگان دختران اويند اين تعجبى است جهل كفّار كه بعد از اقرار به خالقيت و عزّت و علم او براى او اثبات ولد مىكنند و نمىدانند كه ولادت از صفات اجسام است و او خالق همه جسمهاست
إِنَّ الْإِنْسانَ
به درستى كه كافر
لَكَفُورٌ مُبِينٌ
ناسپاسى است آشكارا كفر او كه نسبت ولد مىكند به حق سبحانه و يكى ديگر از آثار جهالت ايشان آنست كه بنات را اضافت به حق مىكنند و براى خود بنين مىخواهند پس حق سبحانه مىفرمايد كه
أَمِ اتَّخَذَ
آيا فراگرفته است خداى براى خود
مِمَّا يَخْلُقُ
از آنچه مىآفرينند
بَناتٍ
دختران كه اخس و انقصاند
وَ أَصْفاكُمْ بِالْبَنِينَ
و شما را برگزيد و خاص گردانيد به پسران كه اشرف و اكملاند و اين چگونه شايد كه فرزند خداوند فروتر باشد از فرزند بنده .