وَ بَدا لَهُمْ
و ظاهر شود مر ايشان را
سَيِّئاتُ ما كَسَبُوا
عذاب بديها كه كردهاند
وَ حاقَ بِهِمْ
و بگرد در آيد ايشان را
ما كانُوا بِهِ
جزاى آنچه بودند كه بدان
يَسْتَهْزِؤُنَ
استهزا مىكردند از تخويف الهى و انذار حضرت رسالتپناهى صلّى اللّه عليه و سلم
فَإِذا مَسَّ الْإِنْسانَ
پس چون برسد كافران را كه عتبه و ابو حذيفه است و جمعى عام داشتهاند مر همه كافران را يعنى چون كافران را برسد
ضُرٌّ
سختى و فقرى
دَعانا
بخواند ما را و دفع آن از ما درمىخواهد
ثُمَّ إِذا خَوَّلْناهُ
پس چون ما عطا داديم او را
نِعْمَةً
نعمتى يعنى مال و ثروتى
مِنَّا
از نزديك ما بطريق تفضل نه باستحقاق او
قالَ
مىگويد آن كافر
إِنَّما أُوتِيتُهُ
جز اين نيست كه به من دادهاند مال را
عَلى عِلْمٍ
بر دانشى از من يعنى وجوه كسب و تحصيل آن را بدانستم و به كياست و كفايت من حاصل شده يا خدا دانا است كه من مستحق اين نعمتم
بَلْ
نه چنين است كه او مىگويد بلكه
هِيَ فِتْنَةٌ
آن نعمت آزمايشى است مر او را تا ظاهر گردد كه شاكر است يا كافر
وَ لكِنَّ أَكْثَرَهُمْ
و ليكن بسيارى از ايشان
لا يَعْلَمُونَ
نمىدانند و در نمىيابند
قَدْ قالَهَا
به درستى كه گفتند آن كلمه
الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ
آنان كه پيش از ايشان بودند يعنى قارون كه گفت انما اوتيته على علم عندى و قوم او پسنديدند
فَما أَغْنى
پس باز نداشت
عَنْهُمْ
از ايشان عذاب را
ما كانُوا يَكْسِبُونَ
آنچه بودند كه كسب مىكردند از مال و متاع دنيا
فَأَصابَهُمْ
پس رسيد مر ايشان را
سَيِّئاتُ ما كَسَبُوا
و بال بديها كه كرده بودند و با مالها به زمين فرورفتند
وَ الَّذِينَ ظَلَمُوا
و آنان كه ستم كردند و ناسپاسى نمودند
مِنْ هؤُلاءِ
ازين گروه مشركان كه در عصر تواند
سَيُصِيبُهُمْ
زود باشد كه برسد بديشان
سَيِّئاتُ ما كَسَبُوا
پاداش سيئاتى كه كردهاند
وَ ما هُمْ
و نيستند ايشان
بِمُعْجِزِينَ
عاجزكنندگان ما را از تعذيب يا پيشىگيرندگان بر عذاب ما .