بَلى
آرى يعنى ترا ارشاد كردند
قَدْ جاءَتْكَ
به درستى كه آمد به تو
آياتِي
آيتهاى كتاب من كه قرآن است
فَكَذَّبْتَ بِها
پس تكذيب كردى به آن و آن را دروغ داشتى
وَ اسْتَكْبَرْتَ
و تكبر كردى و سر كشيدى از ايمان بر ان
وَ كُنْتَ مِنَ الْكافِرِينَ
و بودى از ناگرويدگان
وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ
و روز رستخيز
تَرَى الَّذِينَ كَذَبُوا
مىبينى آنان را كه دروغ گفتند
عَلَى اللَّهِ
بر خداى تعالى يعنى خداى را باتخاذ ولد و شريك صفت كردند
وُجُوهُهُمْ مُسْوَدَّةٌ
روىهاى ايشان پيش از دخول به دوزخ سياه كرده شده
أَ لَيْسَ فِي جَهَنَّمَ
آيا نيست در دوزخ يعنى هست البته
مَثْوىً لِلْمُتَكَبِّرِينَ
مقام و جاى آرام ، متكبران را و گردنكشان را كه فرمان خداى و رسول ص نبردند
وَ يُنَجِّي اللَّهُ
و برهاند خداى تعالى از جهنّم
الَّذِينَ اتَّقَوْا
آنان را كه پرهيز كردند از شرك
بِمَفازَتِهِمْ
به رستگارىهاى ايشان يعنى باسباب خلاص و فلاح كه ايمان و احسان است
لا يَمَسُّهُمُ السُّوءُ
نرسد متقيان را هيچ بدى و مكروهى
وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ
و نه ايشان اندوهگين شوند
اللَّهُ خالِقُ كُلِّ شَيْءٍ
خداى آفريننده همه چيزها است
وَ هُوَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ
و او بر همه چيز
وَكِيلٌ
خداوند است و متصرف در ان و قائم بحفظ آن
لَهُ مَقالِيدُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ
مر او راست كليدهاى خزائن آسمان و زمين يعنى مالك امور علوى و سفلى اوست و غير او را تصرّف در ان ممكن نى همچنانكه داخل در خزينهها متصور نيست مگر كسى را كه مفاتيح آن بدست اوست و در خبر است كه ذو النورين رضى اللّه عنه ، از حضرت رسول صلّى اللّه عليه و سلم پرسيد كه تفسير مقاليد السموات و الارض كدام است آن حضرت ص فرمود كه تفسير آن اينست كه لا إله الّا اللّه و اللّه اكبر سبحان اللّه و الحمد للّه و بحمده و استغفر اللّه و لا حول و لا قوة الا باللّه هو الاول و الآخر و الظاهر و الباطن يحيى و يميت بيده الخير و هو على كل شىء قدير يعنى اين كلمات مفاتيح خزائن آسمان و زمين است هر كه بدان تكلّم كند بنقود فيوض اين خزائن برسد و گفتهاند خزائن آسمان باران است و خزائن زمين گياه است و كليد اين خزينهها بدست تصرف اوست هرگاه كه خواهد باران فرستد و هرچه خواهد از نباتات بروياند
وَ الَّذِينَ كَفَرُوا
و آنان كه نگرويدند
بِآياتِ اللَّهِ
به نشانهاى خداى تعالى يعنى به دلايل قدرت او و يا به آيات كتاب او
أُولئِكَ
آن گروه
هُمُ الْخاسِرُونَ
ايشانند زيانكاران زيرا كه مرجع ايشان دوزخ است آوردهاند كه كفار قريش حضرت رسول اللّه صلّى اللّه عليه و سلّم را بدين آباى او دعوت كردند حق سبحانه فرمود .