قُلْ إِنِّي أُمِرْتُ
بگو به درستى كه من مأمور شدهام
أَنْ أَعْبُدَ اللَّهَ
آنكه پرستم خداى تعالى را
مُخْلِصاً لَهُ الدِّينَ
پاككننده براى او دين را از شرك يعنى موحد باشم و داعى بتوحيد
وَ أُمِرْتُ
و فرموده شدهام
لِأَنْ أَكُونَ
بهآنكه باشم
أَوَّلَ الْمُسْلِمِينَ
اوّل گردننهادگان ازين امت زيرا كه من پيشرو ايشانم در دنيا و آخرت
قُلْ
بگو اى محمد ديگرباره
إِنِّي أَخافُ
به درستى كه من مىترسم
إِنْ عَصَيْتُ رَبِّي
اگر عاصى شوم از پروردگار خود و شرك آرم و دين شما گيرم
عَذابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ
عذاب روز كه بزرگ است احوال او و بسيار است اهوال او
قُلِ اللَّهَ أَعْبُدُ
بگو خداى عز و جلّ را پرستش مىكنم
مُخْلِصاً لَهُ
در حالتى كه پاككنندهام براى او
دِينِي
كيش خود را از شرك و يا خالصسازنده عمل خود را از ريا
فَاعْبُدُوا ما شِئْتُمْ
پس بپرستيد شما آنچه مىخواهيد
مِنْ دُونِهِ
بجز خداى عز و جلّ امر تهديدست و تنبيه بر خذلان و حرمان ايشان و به آيت السيف منسوخ است آوردهاند كه مشركان بعد از استماع اين آيت در جواب گفتند كه اى محمد زيان كردى در مخالفت دين پدران خود اين آيت نازل شد
قُلْ إِنَّ الْخاسِرِينَ
بگو به درستى كه زيانكاران
الَّذِينَ خَسِرُوا
آنانند كه زيان كردهاند
أَنْفُسَهُمْ
در نفسهاى خود كه گمراه شدند
وَ أَهْلِيهِمْ
و در كسان خود
يَوْمَ الْقِيامَةِ
روز قيامت كه از ايشان باز مانند اين عباس رضى اللّه عنه فرموده كه حق سبحانه و تعالى براى هر انسانى منزلى و اهلى در بهشت آفريده پس هر كه فرمان خداى تعالى و رسول او برد او را به بهشت درآرند و منزل و اهل او به دو دهند و هر كه نافرمانى كند او را به دوزخ برند و منزل و اهل او به ديگرى دهند كه مطيع باشند پس كافران روز قيامت زيان دارند در منزل و اهل
أَلا ذلِكَ
بدانيد كه همانست
هُوَ الْخُسْرانُ الْمُبِينُ
آن زيان هويدا كه بر هيچكس از اهل موقف پوشيده نماند كه
لَهُمْ
مر آن زيانكاران راست
مِنْ فَوْقِهِمْ
از ايشان
ظُلَلٌ مِنَ النَّارِ
سايبانها از آتش
وَ مِنْ تَحْتِهِمْ ظُلَلٌ
و از زير ايشان نيز سايبانها است مر جمع ديگر را كه در دركه زيرتر ايشانند و مقررست كه دركه زيرتر از همه منافقان راست و اينجا مراد كافرانند و مراد از ظلل فراش و امهاد است و ذكر ظلل بطريق مزاوجه است در كلام
ذلِكَ
آن عذاب كه مذكور شد
يُخَوِّفُ اللَّهُ بِهِ
مىترساند خداى عز و جلّ بدان
عِبادَهُ
بندگان خود را تا بپرهيزند از چيزى كه ايشان را بدان مبتلا گرداند چون شرك و معصيت
يا عِبادِ
اى بندگان من
فَاتَّقُونِ
پس بترسيد از من يعنى از متعرض مشويد موجبات خشم مرا آوردهاند كه در زمان جاهليت جمعى به واحدانيت آفريدگار اقرار كردند چون سلمان فارسى و أبو ذر غفارى و زيد بن عمر بن نوفل رض حق تعالى شانه در شان ايشان مىفرمايد .