خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ
بيافريد آسمانها و زمين را
بِالْحَقِّ
به راستى نه بباطل و بازى بلكه در آفرينش هر يك از ان صد هزار آثار قدرت و اطوار حكمت تعميه است تا ديده در ان از روى اعتبار ارقام معرفت آفريدگار بر صفحات آن دلائل مطالعه نمايند بيت
نوشته است بر اوراق آسمان و زمين * خطى كه فاعتبروا منه يا اولى الابصار
يُكَوِّرُ اللَّيْلَ
درمىآرد شب را
عَلَى النَّهارِ
بر روز به پرده ظلمت آن نور اين را مىپوشد
وَ يُكَوِّرُ النَّهارَ
و درمىآرد روز را
عَلَى اللَّيْلِ
بر شب بشعاع روشنى آن تاريكى اين را مخفى سازد يا درمىافزايد از شب بروز و از روز به شب
وَ سَخَّرَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ
و رام كرد آفتاب و ماه را تا سير مىكنند بفرمان او
كُلٌّ يَجْرِي
هر يك از ايشان مىرود
لِأَجَلٍ مُسَمًّى
تا زمانى نام برده كه منتهى دور است در سير هر روزه و هر ماه و هرساله يا تا وقت انقطاع يعنى تا قيامت
أَلا هُوَ الْعَزِيزُ
بدانيد كه خداى تعالى غالب است بر همه چيزها مجموعه مكنونات مغلوب و مقهور وىاند
الْغَفَّارُ
آمرزنده كه سلب اين نعمتها نمىكند از آدميان با وجود وقوع شركت و معصيت ايشان
خَلَقَكُمْ
بيافريد مر شما را اى آدميان
مِنْ نَفْسٍ واحِدَةٍ
از تنى تنها كه آدم است
ثُمَّ
پس خبر كرد شما را كه
جَعَلَ مِنْها
بيافريد ازو يعنى از جنس يا از استخوان پهلوى چپ او
زَوْجَها
زن او را يعنى حوّا و گفتهاند اوّل اخراج ذريت كرد از ظهر او پس حوّا را آفريد
وَ أَنْزَلَ لَكُمْ
و ابداع و ايجاد كرد براى شما
مِنَ الْأَنْعامِ
از چهارپايان
ثَمانِيَةَ أَزْواجٍ
بهشت صنف نر و ماده از شتر و گاو و گوسپند و ميش و بز تا از ايشان نفع مىگيريد به خورش و پوشش صاحب لباب آورده كه انعام را از بهشت به زمين فرستاد
يَخْلُقُكُمْ
مىآفريند شما را
فِي بُطُونِ أُمَّهاتِكُمْ
در شكمهاى مادران شما
خَلْقاً مِنْ بَعْدِ خَلْقٍ
آفريدنى پس از آفريدنى يعنى نطفه را علقه مىسازد و آن را مضغه آنگه عظم عارى پس استخوانى پوشيده بلحم پس جسد مستوى
فِي ظُلُماتٍ ثَلاثٍ
در سه تاريكى كه ظلمت مشيمه است و ظلمت رحم و ظلمت بطن
ذلِكُمُ اللَّهُ
آنكه اين فعلها مىكند خداى است عز و جلّ
رَبُّكُمْ
آفريدگار شما
لَهُ الْمُلْكُ
مر او راست بادشاهى مطلق كه زوال و فنا به دو راه نيابد
لا إِلهَ إِلَّا هُوَ
نيست معبودى بسزا مگر او
فَأَنَّى تُصْرَفُونَ
پس كجا گردانيده مىشويد از راه حق با وجود اين دليلهاى روشن .