يافت ، از ايشان باز پس گرفته ، بر قوم مالك بن نويره ردّ كرد ، چنانچه در “ روضة الصفا “ مذكور است كه :
عمر بن عبدالعزيز در هنگام گفتگو با شوذب و اصحاب او كه خروج كرده بودند گفت كه : شما دانستهايد كه ابوبكر به فلان قبيله محاربه نموده ، مردان ايشان را به قتل آورده و عيال و اطفال آن جماعت را اسير كرده ، [ و ] ( 1 ) چون خلافت به عمر رسيد ، اسيران را به اوطان و مساكن ايشان فرستاده . ( 2 ) انتهى .
و نيز احتجاج عمر به عموم كلام رسول خدا ( صلى الله عليه وآله و سلم ) بود و احتجاج ابوبكر به قياس ، چنانچه نووى در “ شرح صحيح مسلم “ گفته :
فاجمتع في هذه القضية الاحتجاج من عمر بالعموم و من أبي بكر بالقياس . ( 3 ) انتهى .
و قياس در مقابل عموم نصوص حجت نيست .
اما آنچه گفته : چون ابوبكر صديق خالد را به حضور طلبيد و از وى استفسار حال نمود ، ماجرا من و عن ظاهر شد ، و حق به جانب خالد دريافته متعرض حال او نشد .
هامش
1 . زياده از مصدر .
2 . [ ب ] روضة الصفا 3 / 321 ( طبع ايران 1379 ) . [ روضة الصفا 3 / 320 - 321 ( چاپ مركزى ) 3 / 100 ( چاپ سنگى ) ] .
3 . [ الف ] باب الأمر لقتال الناس حتّى يقولوا : لا إله إلاّ الله . . إلى آخره . من كتاب الإيمان . [ ب ] شرح صحيح مسلم المطبوع على هامش إرشاد السارى 1 / 259 ( طبع بولاق 1320 ) . [ شرح مسلم نووى 1 / 203 ] .