ولى دو وجه ديگر در تقديم قاعده « لا ضرر » بر ادلّه ساير احكام بنابر نظر مختار وجود دارد :
وجه اوّل : دلالت قوى دليل قاعده « لا ضرر » است ، كه مشتمل است بر نفى اصل وجود ضرر ، كه دلالت بر نهايت دورى و گريز از ضرر دارد ، خصوصاً زمانى كه قيد « فى الاسلام » به آن اضافه شود .
وجه دوم : اين قاعده به دو دليل از تخصيص ابا دارد ، يكى اينكه در مقام امتنان وضع شده است ، و معنا ندارد كه مواردى را از آن جدا كنيم . ديگر مناسبت بين حكم و موضوع كه در اذهان ريشه دارد ، و به همين خاطر طبع انسان از تخصيص اين حكم - ولو با تخصيص متصل - اكراه دارد ؛ مثل اينكه گفته شود احدى حق ندارد به ديگرى ضرر بزند مگر در فلان موارد . و اگر مشاهده مىشود كه بعضى از موارد از تحت اين قاعده خارج شده است مانند موردى كه ضرر زدن به حق باشد ، در واقع خروج موضوعى است ؛ زيرا ضرر زدن به حق در حقيقت احقاق است نه اضرار .
* * *
قاعده لا ضرر ( ترجمه القواعد الفقهية ) ( فارسى ) — صفحة 168
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٦٨