تنبيه سوم : وجه تقديم قاعده « لا ضرر » بر ادلّه احكام اوليه
در وجه تقديم قاعدهء « لا ضرر » بر ادلّهء احكام اوليه ، معروف اين است كه اين تقديم از باب حكومت « 1 » است ؛ و اين دو ( قاعده « لا ضرر » ، و ادلّهء احكام ) از قبيل متعارضين نيستند تا بخواهيم نسبت بين آن دو را بررسى كرده و در پى مرجحات باشيم .
البته بر مبناى احتمالات گذشته در معناى حديث ، وجوه ديگرى در علت تقديم قاعدهء « لا ضرر » بر ادلّهء احكام ، ذكر كردهاند كه در ذيل به آن اشاره مىكنيم :
كسانى كه قائلاند معناى حديث ، نفى حكم ضررى است ، بناچار در وجه تقديم ، قائل به حكومتاند ؛ زيرا قاعده « لا ضرر » به دلالت لفظى ناظر بر ادلّه احكام اوليه مىباشد ، پس حاكم بر آن است .
و كسانى كه قائلاند معناى حديث ، نفى حكم ضررى به واسطه
هامش
( 1 ) . « حكومت » آن است كه يكى از دو دليل ، به دلالت لفظى مطابقى يا تضمنى يا التزامى ، شارح و مفسر دليل ديگر باشد . دليل حاكم ، گاه مفسّر موضوع دليل محكوم است ، و گاه مفسّر محمول آن ؛ چنان كه گاه دايرهى موضوع يا محمول دليل محكوم را تنگ مىكند ، و گاه وسعت مىبخشد . براى توضيح بيشتر به كتاب « انوار الاصول » ، ج 3 ، ص 502 مراجعه فرماييد .