مكّه و گروه گروه گرويدن مردم به اسلام مىفهماند كه اين پيش آمدها شده است و آنگاه با اين سخنان پيغمبر مخاطب شده است چون اين گونه سخن براى كار انجام شده مناسبتر است تا شرط براى آينده بعلاوه كه اينها را نشانه ى خبر مرگ پيغمبر دانستهاند كه خود بهترين نشانه ى اين است كه چون كار به اينجا رسيده است وظيفه ى تو انجام شده است و هنگام ترك زندگى .
2 - جمله ى « اسْتَغْفِرْه » شايد مقصود خواهش آمرزش آن اعراب است كه سالها آن حضرت را آزردند و اكنون كه بر آنها چيره شده است از آنها در گذرد و آمرزش آنها را از خدا بخواهد . چنان كه از لابلاى نوشته ى امام فخر نيز اين احتمال فهميده مىشود . و اگر اين احتمال درست باشد بهتر نشانه مىشود براى نزول سوره پس از فتح مكّه .
سورهء تبّت - 111
بِسْمِ اللَّه الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
تَبَّتْ يَدا أَبِي لَهَبٍ وَتَبَّ ( 1 ) ما أَغْنى عَنْه مالُه وَما كَسَبَ ( 2 ) سَيَصْلى ناراً ذاتَ لَهَبٍ ( 3 ) وَامْرَأَتُه حَمَّالَةَ الْحَطَبِ ( 4 )
فِي جِيدِها حَبْلٌ مِنْ مَسَدٍ ( 5 )
معنى لغات : « تَبَّ » به معنى بريدن ، زيان ديدن ، هلاك شدن .
« حطب » هيزم . « مسد » جاى بستن و به گفته ى مفسّرين ريسمانى از ليف خرما ترجمه : بنام خداى بخشنده به آفريدگان و مهربان به فرمانبران
1 زيان ديده باد دو دست ابو لهب و البتّه زيان برد
2 كه نه سرمايه اش بىنيازش كند و نه آنچه بدان كوشيده
3 و به زودى به آتشى فروزانش بدارند
4 و همسر او هيزم كش دوزخ
5 بگردنش بندى يافته بود .
سخن مفسّرين : مجمع : اين سوره را مسدّ ، تبّت ، ابى لهب مىنامند و به مكّه نازل شده است و باتّفاق پنج آيه است .
جهت نزول : طبرى : 1 - ابن زيد گفت : ابو لهب از پيغمبر پرسيد :
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 691
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٦٩١