اگر به تو بگروم به من چه مىدهند ؟ فرمود : آنچه به مسلمانان مىدهند . پرسيد براى من برترى بر ديگران نخواهد بود ؟ فرمود : مگرچه برترى مىخواهى ؟ او گفت : « تبّا لهذا من دين تبّا ان اكون و هؤلاء سواء » اين سوره در برابر آن جواب او نازل شد 2 - ابن عبّاس گفت : چون اين آيه نازل شد « وَأَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ » - الخ « پيغمبر بكوه صفا بالا رفت و فرياد كرد : اى واى از بامداد ، قبيلهء قريش گرد آمدند و گفتند : چه بر سرت آمده است ؟ فرمود : اگر شما را خبردار كنم كه دشمنى اوّل صبح يا سر شب بر سرتان مىتازد از من مىپذيريد ؟ گفتند : بلى فرمود : » فانّي نَذِيرٌ لَكُمْ بَيْنَ يَدَيْ عَذابٍ شَدِيدٍ « ابو لهب گفت » تبّا لك ألهذا دعوتنا و جمعتنا « اين آيه نازل شد .
سيوطى : گفتهاند : همسر ابو لهب خار بر سر راه پيغمبر ميريخت اين سوره نازل شد .
سخن مفسّرين : « تَبَّتْ يَدا - الخ » 1 مجمع : بعضى گفتهاند : يعنى دستش از هر خيرى خالى باد .
« أَبِي لَهَبٍ » 1 مجمع : با سكون « هاء » در اوّل نيز قرائت شده است و در دوّم براى رعايت فاصله هاى آيات جز با فتح نخواندهاند . عبده : تصريح بنام ابو لهب با اينكه دشمنان زيادى پيغمبر داشت و نام آنها به آشكار در قرآن نيامده است و به كنايه از آنها ياد شده است براى پافشارى او و همسرش در جلوگيرى از پيغمبر است و اين پرده بردارى براى اينكه فرد نمودار و يكّه تاز ميدان سرسختى و دشمنى با اسلام معرّفى و نمايانده شود .
« وَتَبَّ » 1 طبرى : جمله ى اوّل به معنى نفرين است و اين جمله خبر است و در قرائت عبد اللَّه مسعود « قد تبّ » باضافه ى « قد » بوده است .
مجمع : از قرائت ابيّ بن كعب نيز كلمه ى « قد » نقل شده است ، و بعضى گفتهاند هر دو جمله خبر است و معنى چنين است : دستهاى او خيرى فراهم نكرد و خودش نيز زيان برد و بهر روى او نابود و زيان ديده است . و ابو لهب
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 692
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٦٩٢