شأن نزول : طبرى : گروهى از بزرگان قريش از پيغمبر خواستند با آنها سازش كند كه سالى او خدايان آنها را بپرستد و سال ديگر آنها خدا - پرست باشند اين سوره در جواب اين خواسته ى آنها آمد .
ترجمه :
1 اى محمّد بگو : اى بىدينان .
2 نه من پرستم آن را كه شما پرستيد .
3 و نه شما آن را كه من .
4 [ زين پس نيز ] نخواهم پرستيد آن را كه شما بپرستيد .
5 و شما نخواهيد پرستيد آن را كه من مىپرستم .
6 [ پس ] كيش شما براى خودتان و كيش من براى خودم .
سخن مفسّرين : مجمع : اين سوره به مكّه نازل شده است و ابن عبّاس و قتاده گفتهاند : در مدينه نازل شده است و شش آيه است باتّفاق .
فخر : براى آغاز سوره به « قُلْ يا أَيُّهَا الْكافِرُونَ » چهل و سه جهت نوشته است .
« لا أَنا عابِدٌ - الخ » 4 طبرى : يعنى در آينده نيز من نمىپرستم آنچه را شما در گذشته پرستيديد . و چون اين گفتگو ميان دسته ى معيّنى از كافران با پيغمبر بود به اين گونه به آنها پاسخ داده شد كه معلوم است نه شما مؤمن مىشويد و نه من از راه حقّ برمىگردم و سر انجام همان گروه يا كافر مردند يا در جنگ بدر كشته شدند .
فخر : براى تكرار آيه چند جهت متصوّر است : 1 - اوّل براى اعلام خوددارى از همكارى با آنها است در حال حاضر و دوّم خوددارى است در آينده . 2 - دو آيت اوّل براى خوددارى از پرستش معبود است يعنى نه من بت مىپرستم و نه شما خداپرست مىشويد و دو آيت بعد براى اعلام خوددارى از اصل عبادت است يعنى نه من به عبادت شرك و باطل شما تسليم مىشوم و نه شما آماده هستيد كه حقّ پرست و موحّد باشيد . 3 - چون آنها پيشنهاد آزمايشى كردند و گفتند : چندى تو بدين ما باش و چندى ما بدين تو تا معلوم شود كدام بهتر است و آنگاه هر كس خود داند كه كدام را برگزيند به دو آيت اوّل جواب
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 683
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٦٨٣