ترجمه :
1 واى بر آنكه عيب مردم كند و به مسخره چشمك زند .
2 آنكه سرمايه فراهم كند و سرگرم شمردن آن باشد .
3 او پندارد سرمايه اش زندگى جاويد به او دهد ، نه چنين است .
4 كه البتّه او به آتش سخت افكنده شود .
5 و چه دانى چه آتشى است ؟
6 آن آتش افروخته ى خداوندى است .
7 كه بر دلها رسد .
8 و البتّه آن بر دوزخيان فراگير بود چون در بسته .
9 به ميله هاى دراز آهنين .
سخن مفسّرين : مجمع : اين سوره بمكّه نازل شده است و نه آيه است .
« هُمَزَةٍ لُمَزَةٍ » 1 طبرى : مجاهد گفته است : همزه آنكه با دست اشاره بزشتى مردم مىكند و لمزه آنكه به زبان نقل آن مىكند . و در مقصود به اين جمله اختلاف است : 1 - مردى بيدين بنام جميل بن عامر كه مردم را مسخره ميكرد و يا بنام اخنس بن شريق . 2 - شخص معيّن مقصود نيست و هر كه چنين كارى كند سزاى او اين باشد .
كشف الاسرار : اين سوره اندر شأن كافران مكّه فرود آمد : وليد مغيره و اميّهء خلف و اخنس شريق كه بر رهگذر مصطفى و ياران مىنشستند ، چون يكى از ايشان بگذشتى از پس وى سخن ناسزا گفتندى ، بلب همى گزيدند و به چشم و ابرو همى نمودند و به زبان همى گفتند گهى روياروى طعن همى كردند و ناسزا همى گفتند ، گهى از پس پشت عيب همى جستند و افسوس همى داشتند .
« جَمَعَ مالًا وَعَدَّدَه » 2 مجمع : 1 - فرّاء گفت : يعنى سرمايه فراهم كرد و آن را مىشمرد . 2 - زجّاج گفته است : كلمه ى « عدّد » مشتقّ از « عدّه » بمعنى آمادگى است يعنى آن سرمايه را براى روزگاران آماده كرده بود . 3 -
جبّائى گفته است : يعنى از ناروا فراهم كرد و به مستحقّ نداد و اندوخته ى سختيهاى روزگارش كرد .
كشف : جمع با تشديد خواندهاند يعنى فراوان فراهم كرد و عدّده چند معنى شده است : 1 - نوبت بنوبت مىشمارد . 2 - شمار آن نگاه داشت
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 663
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٦٦٣