2 - در آيت آخر كه گفته شده است برستاخيز از « نعيم » مىپرسند مفاد ظاهر اين كلمه معنى عام وجود است كه هر چه آدمى دارد نعمت است ، پس كردار و گفتار و آثار وجودى دوران زندگى آدمى در آن جهان نمودار مىشود و مسئوليّت و پرسش همان موجوديّت و نمودارى است از آنچه در درون زندگى برگزار شده است .
سورهء عصر - 103
بِسْمِ اللَّه الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
وَ الْعَصْرِ ( 1 ) إِنَّ الإِنْسانَ لَفِي خُسْرٍ ( 2 ) إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحاتِ وَتَواصَوْا بِالْحَقِّ وَتَواصَوْا بِالصَّبْرِ ( 3 )
معنى لغات : « الْعَصْرِ » آخر روز تا قرمزى خورشيد ، روزگار ، و در فارسى بمعنى اوّل پسين را مىگويند چنان كه خود از مردم يزد شنيدهام و دكتر معين در برهان نوشته است . « خُسْرٍ » سود نبردن ، گمراه و نابود شدن .
ترجمه :
1 سوگند به هنگام پسين يا بروزگار .
2 كه آدمى زيانكار است [ چه از زندگى سود نبرد ]
3 مگر كه مؤمن نكوكار شود و سفارش بدرستى و شكيبائى كند .
سخن مفسّرين : كشف : اين سوره سه آيت است و مشهور است كه چون پيغمبر خواست به مدينه هجرت كند در مكّه نازل شد و بعضى گفتهاند : در اوّل هجرت به مدينه نازل شده است .
« وَالْعَصْرِ » 1 طبرى : بعضى گفتهاند : سوگند بروزگار است و بعضى گفتهاند بساعت روز است و درست اين است كه ساعتهاى شب و روز هم از روزگار است و معيّن نشده است بكدام قسمت از روزگار سوگند ياد شده است پس هر معنى كه اين كلمه بفهماند مورد سوگند است .
ابو الفتوح در ترجمه : سوگند بعصر رسول خدا .
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 659
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٦٥٩