كه بايد آنچه دوست دارند بدهند و من كم را كه مىتوانم بدهم دوست ندارم و زياد را كه دوست دارم نمىتوانم بدهم و از اينروى خيرى نمىكرد و بكس چيزى نمىداد ، آيت هفتم براى او آمد كه هرچند خير كم باشد سودش را مىبيند . و آيت هشتم براى ديگرى بود كه مىگفت : يك دروغ و يك غيبت و يك نگاه بد به جائى زيان نياورد و بر ما گناه نباشد ، به او گفتند : اگر بدى به اندازه ى ذرّه باشد زيانش مىرسد و معنى ذرّه را ثعلب گفته است : صد نمله يك حبّه باشد و ذرّه يكى از صد باشد . و با اين معنى ذرّه با مورچه ى سرخ برابر است . و يزيد بن هارون گفته است : ذرّه هيچ وزن ندارد . و گفتهاند : چون آفتاب از سوراخى بتابد آنچه در شعاع آن ديده مىشود ذرّات است . و گفتهاند : آن جزء كه قابل تقسيم نباشد ذرّه است و نقل است كه سعد وقّاص دو خرما به خواهنده داد او پس داد سعد گفت : خدا از ما ذرّه مىپذيرد تو دو خرما پس ميدهى حسن بصرى گفت : صعصعه عموى فرزدق شاعر نزد پيغمبر آمد آن حضرت اين سوره را خواند او گفت : مرا ز قرآن همين بس گرچه چيزى دگر از آن نشنوم و هر دو جمله ى « يره » بضمّ ياء به صورت مجهول خوانده شده است يعنى به او نشان مىدهند .
مجمع : عبد اللَّه مسعود گفته است : محكمتر آيت قرآن اين دو آيت آخر سوره است « فَمَنْ يَعْمَلْ - الخ » .
حسينى نوشته : قطعه :
حساب كار خود امروز كن كه فرصت هست
ز خير و شرّ بنگر تا چه هست حاصل تو
اگر به نقد نكوئى توانگرى خوش باش
و گر به غير بدى نيست واى بر دل تو
تأويلات كاشانى : كلمه ى « من » در « فَمَنْ يَعْمَلْ » عام است و فراگير مؤمن و كافر است ولى چون در آيت جلو كلمه ى « أَشْتاتاً » گفته شده است و به دو دستهء