نازل شده است و بقيه در مدينه .
« نُطْفَةٍ أَمْشاجٍ » 2 كشف : 1 - آميخته از نطفه ى مرد و زن 2 - آميخته به آن رگها كه در نطفه ديده مىشود 3 - يعنى از اطوار پيدايش كه نطفه علقه مىشود و پس مضغه و پس استخوان و پس گوشت و صورت آدمى 4 - يعنى طبايع مختلف از حرارت و برودت و رطوبت و يبوست .
« فَجَعَلْناه سَمِيعاً » 2 مجمع : فرّاء گفته است : در معنى مقدّم و مؤخّر است يعنى او را شنوا و بينا كرديم براى اينكه او را آزمايش كنيم .
فخر : سمع و بصر كنايه است از فهم و تميز چنان كه در قرآن از ابراهيم حكايت شده است « لِمَ تَعْبُدُ ما لا يَسْمَعُ وَلا يُبْصِرُ » . و ممكن است مقصود از سميع فرمانبر باشد و از بصير عالم باشد .
« إِنَّ الأَبْرارَ » 5 مجمع : عامّه و خاصّه نقل كردهاند كه اين چند آيه براى علىّ و فاطمه و حسن و حسين ( ع ) و كنيزشان فضّه نازل شده است و از ابن عبّاس و مجاهد و ابو صالح نيز اين نقل شده است . و تفصيل آن اين بود كه حسنين مريض شدند و پيغمبر با بزرگان عرب به بيمار پرس آنها رفتند و گفتند اى علىّ چه خوب است براى فرزندانت نذرى كنى آن حضرت نذر كرد اگر آنها شفا يابند سه روز روزه بدارد و حضرت فاطمه و فضّه نيز اين چنين نذر كردند و آنها ز بيمارى خوب شدند و علىّ عليه السّلام سه صاع جو از يهودى قرض كرد و حضرت فاطمه هر روزى يك صاع دستاس كرد و نان براى افطار پخت و شب اوّل هنگام افطار مسكينى آمد و شب دوّم يتيمى و شب سوّم اسير و هنوز از آن نان نخورده صداى آنها به خواهش بلند شد و آنها غذاى خود بخواهنده دادند و خود گرسنه بسر بردند و اين آيات براى اين كار آنها نازل شد . و از ابن عبّاس نقل كردند كه هشتاد و پنج سوره به ترتيب معيّن در مكّه نازل شد و بيست و هشت سوره به ترتيب معلوم كه اين سوره ى دهر پيش از سوره ى طلاق و بعد از الرّحمن بمدينه نازل شد و آخرين آنها سوره ى توبه است . و هم از حسن بصرى و از علىّ عليه السّلام
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 434
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٤٣٤