است كه طرف بالا را نيز ، سر مىنامند . پس درخت و گياه سرشان هميشه به زمين است و در حال مانند سجدهاند اگرچه از روى حقيقت و درستى به سجده نباشند فى ظلال القرآن : علم امروز مايل به اين فرضيه است كه واحد هستى اتم و ذرّه است كه در حقيقت تشعشع است و گسترش نور و اين گسترش مستلزم جنبش و حركت است كه بجاى ريشه و سنگ ساختمان هستى است ، كه خاصيّت مشترك همگانى است پس هستى با جنبش خود كه پايه و خاصيت آن است بكدام سوى رو آور است ؟ قرآن مىگويد او رو بپديد آرنده ى خود ميرود بوسيله ى جنبش روحى خود كه اصل حركت همان است و در قرآن بآياتى چند نمونه ى آن نشان داده شده است مثل « النَّجْمُ وَالشَّجَرُ يَسْجُدانِ » و « تُسَبِّحُ لَه السَّماواتُ - الخ » .
و « يُسَبِّحُ لَه مَنْ فِي السَّماواتِ - الخ » . و « كُلٌّ قَدْ عَلِمَ صَلاتَه - الخ » .
« وَالسَّماءَ رَفَعَها » 8 مجمع : كلمه ى « سماء » برفع خوانده شده است تا مبتدا باشد و جمله ى بعد خبر آن و عطف بر جمله ى جلو و قرائت با نصب ، و صداى بالا است كه مفعول فعل مقدّر باشد يعنى رفع السّماء ، و فعل « رَفَعَها » نشان مىدهد آن فعل مقدّر را و جمله عطف بر « يَسْجُدانِ » است تا ميان دو جمله تناسب باشد كه هر دو فعليّه هستند .
« أَقِيمُوا الْوَزْنَ بِالْقِسْطِ » 9 طبرى : ابو المغيره گفت : شنيدم ابن عبّاس در بازار مدينه مىگفت : اى گروه موالى شما دو گرفتارى داريد كه دو دسته از ملَّتها بواسطه ى آن نابود شدند يكى پيمانه و ديگرى ترازو .
مجمع : سفيان بن عيينه گفت : « أَقِيمُوا » يعنى با دست راست بداريد و « بِالْقِسْطِ » يعنى در دل راست باشيد . و بعضى گفتهاند : مقصود از ميزان در آيت جلو « السَّماءَ رَفَعَها وَوَضَعَ الْمِيزانَ » قرآن است كه اصل دين است و با اين جمله دليل عقلى بر توحيد آورده است كه بالا بردن آسمان است و دليل لفظى كه قرآن است . و زجّاج گفته است : مقصود از ميزان عدالت است .
حسينى : نظم :
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 140
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص١٤٠