مىدهد ولى بعالم ديگر مؤمنين را مىآمرزد و بس .
حسينى نوشته : خداوند بسيار بخشايش كه رحمت او همه چيز را فرا رسيده ابو الفتوح : رحمن مبالغه ى در رحمت است كه مؤمن و كافر و برّ و فاجر را فراگير است .
تفسير فى ظلال « الرَّحْمنُ » آهنگى است بهر سو پراكنده و در منافذ وجود سرايت كرده و بهر موجود روى سخن آورده كه هر پديده اى را به خود مىكشاند و فضاى آسمانها و زمين پر مىكند .
« عَلَّمَ الْقُرْآنَ » 2 مجمع : يعنى خداوند به محمد قرآن آموخت و محمّد به ديگران . بعضى گفتهاند : چون مردم مكّه گفتند « إِنَّما يُعَلِّمُه بَشَرٌ » كه قرآن سخنشان را نقل كرده است يعنى آدمى به محمّد قرآن آموخته اين جمله براى جواب آنها است كه خداوند آموخت .
ابو الفتوح : تعليم خداوند يعنى آماده كردن آدمى براى آموختن . و راه نمائى و وسائل به اختيار گذاردن مثل اين آيه « عَلَّمَكَ ما لَمْ تَكُنْ تَعْلَمُ » و به معنى اعلام و خبر دارى مثل اين آيه « عَلَّمَ آدَمَ الأَسْماءَ كُلَّها » و ايجاد آمادگى و لياقت براى چيزى مثل اين آيه « عَلَّمْناه صَنْعَةَ لَبُوسٍ » .
كشف : يعنى بمردم آمادگى فرا گرفتن قرآن عنايت كرد و به زبان عرب فرستاد و براى حفظ و نقل كردن آسانش كرد .
فى ظلال القرآن : تعليم قرآن بزرگ بخششى است كه در آن رحمت رحمان با نشان جلوه مىكند ، تعليم قرآن ترجمه ى ناموس هستى است كه راه آسمان را به زمين مىپيوندد و انديشه ى آدمى راست مىبرد و به مساعدت راز هستى ، آسانى و آرامى در فهم و سخن به او مىبخشد .
« عَلَّمَه الْبَيانَ » 4 طبرى : 1 - قتاده گفت : يعنى خداوند براى آدمى حلال و حرام و خير و شرّ را روشن كرد 2 - ابن زيد گفت : يعنى به آدمى آموخت وسيله ى سخن گفتن در نيازمنديهاى خود كه كار دين و دنياى او باشد
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 138
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص١٣٨