تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 512

مساهمون:

ص٥١٢
قدّوسيان به حكم خداوند امر و نهى پيش تو سر گذاشته بر آستان همه
روحانيان براى تماشاى جلوه ات چون كودكان برآمده بر آسمان همه
و دو كلمه ى آيات « مِنْ دابَّةٍ آياتٌ و الرِّياحِ آياتٌ » اختلاف قراءت است كه با رفع و نصب خوانده‌اند . « يَعْقِلُونَ » روح البيان : گاهى عقل اسم آن خاصيت آدمى را مىگذارند كه آماده فراگرفتن دانش است . و گاهى آنچه آدمى از اين خاصيت و توانائى بهره مند مىشود عقل مىنامند . از اين رو است كه عليّ عليه السّلام فرمود :
فإنّ العقل عقلان فمطبوع و مسموع
و لا ينفع مطبوع اذا لم يك مسموع
كما لا ينفع الشّمس و ضوء العين ممنوع
و معنى اوّل همان است كه پيغمبر صلَّى اللَّه عليه و آله فرموده است : خداوند گرامىتر از عقل چيزى نيافريد . و معنى دوّم اين فرموده ى آن حضرت است : بهترين بهره ى آدمى در زندگى كه كسب مىكند عقل است رهبر به راه راست و جلوگير از راه كج و گمراهى . و در قرآن كه گفته شده است « وَما يَعْقِلُها إِلَّا الْعالِمُونَ » مقصود همين عقل است كه رهبر بهدايت است و جلوگير از ضلالت . و آنجا كه در قرآن كافران نكوهش به بىعقلى شده‌اند اشاره بقسمت دوّم است و آنجا كه آدمى را براى بيعقلى مرفوع القلم و غير مكلَّف دانسته‌اند مقصود قسمت اوّل است و علَّت هر كدام معلوم است و مناسب با موضوع خود . « يُؤْمِنُونَ » 6 مجمع : اين جمله با تاء به صيغه خطاب نيز خوانده شده است . « وَيْلٌ لِكُلِّ أَفَّاكٍ - الخ » 7 كشف : اشاره به نضر بن حرث است كه داستانهاى رستم و اسفنديار از ايران مىبرد و اصرار داشت كه آيات قرآن را حقيقتى نيست . [ « فَبَشِّرْه بِعَذابٍ أَلِيمٍ » 8 ابو الفتوح بشارت به عذاب بطور مجاز