شده است .
« أَمْ حَسِبَ الَّذِينَ اجْتَرَحُوا السَّيِّئاتِ . . . - سَواءً - الخ » 21 ابو الفتوح نوشته است : مسروق گفت : مردى از اهل مكّه مرا گفت : اين جايگاه مىبينى ؟ گفتم آرى گفت : شبى تا روز تميم الدّراىّ را ديدم كه در نماز اين آيت ميخواند تا صبح برآمدن يا نزديك بود كه آفتاب بر آيد و ميگريست و از اين آيه نميگذشت . گفت :
فضيل بن عياض همچنين در نماز شب اين آيت بسيار خواندى آنگه گفتى : كاشكى تا فضيل بدانستى كه از كدام گروه است . سيرين بن أبى طعمه گفت : شبى نزديك ربيع خثيم بودم اين آيت ميخواند در نماز و تكرار ميكرد و ميگريست و از اين آيت در نميگذشت . و كلمه ى « سواء » با نصب و صداى بالا خواندهاند كه مفعول باشد يعنى « جعلهم سواء » و با صداى جلو و مرفوع خواندهاند كه خبر باشد يعنى « محياهم و مماتهم سواء » .
كشف : اين آيه براى چند نفر مشرك آمد كه ميگفتند : اگر آنچه محمّد ميگويد راست باشد بعالم ديگر هم ما آسوده خواهيم بود و از شما بهتر چنان كه اكنون از شما مسلمانان زندگى بهتر داريم .
« اتَّخَذَ إِلهَه هَواه » 23 طبرى : در مقصود از اين آيه اختلاف است :
1 - ابن عبّاس گفته است : يعنى آنكه دين ندارد و معبود او هوى و هوس او است . 2 - سعيد جبير گفته است : يعنى آنچه را دوست دارد ميپرسند چون قريش سنگى سفيد را بنام عزّى مىپرستيدند اين آيت براى آنها نازل شد .
« وَأَضَلَّه اللَّه عَلى عِلْمٍ » 23 طبرى : يعنى خداوند بدنبال علم ازلى حقّ كه ميدانست به هيچ روى چنين كس مؤمن نميشود از راه راست بيچاره و گمراهش كرد .
مجمع : يعنى : خدا واگذارش كرد با آنچه خود ميخواهد براى سزاى كفر او چون عالم بود كه مستحقّ اين است . و گفتهاند : يعنى برابر علم خود
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 514
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٥١٤