يارانش شاد شدند ، عمر گفت : دوست داشتم اين سرگذشت را از خودت بشنوم بگو بدانم آن دوست پريزاد اكنون هم نزد تو ميآيد ؟ گفت : از آن روز كه قرآن خواندهام او را نديدهام و چه بهتر عوضى است قرآن از جنّ . صافى : از امام باقر عليه السّلام در كافى نقل شده است كه هر شب و روز شيطانها و جنّها همگى نزد پيشوايان گمراهى و ائمّه ى ضلال حاضر ميشوند ، و به شماره ى اينها فرشته نزد پيشوايان حقّ و راستى حاضر ميشوند .
« وَالشُّعَراءُ يَتَّبِعُهُمُ الْغاوُونَ » 224 - طبرى : ابن عبّاس گفته است : يعنى آنها كه شعر نقل ميكنند و راوى شعر هستند گمراهانى هستند پيرو شاعران . مجاهد گفته است : يعنى شيطانها پيرو شاعرها هستند . عكرمه گفته است : يعنى جنّهاى كافر و نافرمان دنبال شاعرانند ضحّاك گفته است : در زمان پيغمبر دو مرد بودند يكى از انصار و يكى از دگر مردم كه يكديگر راهجو ميكردند و با هر كدام اين دو ، دسته اى مردم فاسد و هواپرست بود ، از اين روى اين آيه آمد . ابن زيد گفته است مقصود از « غاوون » مشركين هستند . و حقّ اين است كه اين كلمه همه اين معانى را ميفهماند .
أبو الفتوح نوشته است : صادق عليه السّلام گفت : مراد شاعران كفّارند چون عبد اللَّه بن الزّبعرى و هبيره بن ابى وهب و مسافع بن عبد مناف و عمرو بن عبد اللَّه الجمحى و اميّة بن ابى الصلت كه ايشان رسول عليه السّلام را هجو كردند و مردم در دنبال ايشان ايستادندى بوقت انشاد آن اشعار . أبو عطيف روايت كرد از رسول عليه السّلام كه گفت « من احدث هجاء في الاسلام فاقطعوا لسانه » هر كه در اسلام كسى را بشعرى نو هجو كند زبانش را ببريد . سعيد جبير گفت از عبد اللَّه عبّاس : كه چون رسول عليه السّلام مكّه بگشاد ابليس ناله كرد و نعره زد سخت ، اصحاب او بر او مجتمع شدند گفتند او را ، چه بود كه نعره و فريادى از سوز درون برآوردى ؟ گفت :
پس از امروز طمع مداريد كه كفر را قوّتى بود و ليكن در عرب شعر و نوحه منتشر كنيد .
مجمع : عيّاشى از امام صادق عليه السّلام روايت كرده است : يعنى آنان كه اظهار دانائى و فقاهت ميكنند با اينكه از علم بهره اى ندارند و خود گمراهند و ديگران
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 452
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٤٥٢