و مسلمانان ناتوان را بمدينه خدمت پيغمبر ( ص ) ميآورد ، او در آنجا محبوبه اى داشت بنام عناق كه روزى او را ديد و او مرثد را به خود خواند ، مرثد گفت : خدا بزه را حرام كرده است ، او گفت : كى خبردار خواهد شد ؟ مرثد ترسيد كه سخن آن زن در او كارگر شود بمدينه برگشت و بپيغمبر عرض كرد محبوبه اى در جاهليّت و قبل از اسلام داشتم آيا مجازم كه با او همسر شوم ؟ اين آيه بجواب او نازل شد ، عطا گفته است : پيش از اسلام زنهاى مشهور بودند كه نشانه دار و بزهكار فلان قبيله و فلان قبيله بودند و آيه براى جلوگيرى از ازدواج با آنها است .
ترجمه :
3 و مرد بدكار همسر نميشود مگر با زن بزهكار ، يا بىدين ، و زن بد - كار را همسر خود نميكند مگر مرد بىدين يا بزهكار و اين كار بر مسلمانان ناروا است
4 و آنها كه زنان پرهيزكار و پاكدامن را متّهم كنند و دشنام بد دهند و چهار گواه بر گفته ى خود نيارند بهشتاد زخم تازيانه مجازاتشان كنيد و هرگز گواهيشان نپذيريد كه اين گونه مردم فاسقند و از راه بدر
5 مگر آنها كه از آن پس پشيمان شدند و درستكار البتّه خداوند آمرزنده است و بايشان مهربان است .
جهت نزول : طبرى : عكرمه گفته است : چون آيت « وَالَّذِينَ يَرْمُونَ الْمُحْصَناتِ » نازل شد ، سعد بن عباده كه بزرگتر انصار بود گفت : اى پيغمبر اگر مردى را بينم كه با همسرم در آميخته بايد دم نزنم تا چهار نفر حاضر كنم كه شاهد باشند و گر نه كه بىشاهد بخواهم نسبتى به او بدهم بايد مرا هشتاد تازيانه بزنند و اگر بروم پى شاهد تا رسيدن آنها موضوع شهادت نخواهد ماند ، پيغمبر بانصار فرمود : بنگريد كه اين رئيس شما چه ميگويد ، آنها گفتند : او مردى با غيرت و حرارت است و با غير دختر همسر نميشود و همسر خود را هرگز طلاق نميدهد كه با مرد ديگر همسر شود ، پيغمبر فرمود : دستور خداوندى همين است سعد بن عباده گفت : گفتار خدا و رسول او راست است در اين سخن بودند كه عموزاده ى سعد آمد و گفت : من زنم را با بيگانه ديدم مردم از اين واقعه انديشناك شدند او گفت به خدا سوگند مشمول اين آيه نيستم و خداوند مرا گرفتار هشتاد ضربه تازيانه نخواهد كرد
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 299
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٢٩٩