سخن مفسّرين : « عالِمِ الْغَيْبِ وَالشَّهادَةِ » 92 مجمع : كلمه ى « عالم » با صداى جلو قرائت مردم مدينه و كوفه است كه خبر مبتداى محذوف باشد ، يعنى او عالم الغيب است و ديگران با جرّ و صداى زير خواندهاند كه صفت اللَّه باشد يعنى خدائى كه عالم الغيب است . و معنى جمله اين است كه خدا آنچه را حاضر است و يا غايب است ميداند .
صدر الدّين شيرازى در كتاب شواهد ربوبى در صفحه سىام اشراق هفتم ميگويد : همه ى حقايق ممكنه داخل در حدّ كلمه ى « اللَّه » است و وجود ممكنات نشانه آن است پس جهان بينهايت صورت حقّ است و نام حقّ ، و غيب معنى اسم باطن است و شهادت معنى اسم ظاهر .
« إِمَّا تُرِيَنِّي ما يُوعَدُونَ - » تا آخر « 93 عموم مفسّرين : اين آيه براى اظهار تواضع است و فروتنى و شكسته نفسى از پيغمبر كه دعا مىكند اگر خدا گرفتارى كافران را برساند كه پيغمبر ببيند خود آن حضرت را به آنها گرفتار نكند .
« نُرِيَكَ ما نَعِدُهُمْ » 95 فخر : بعضى گفتهاند : مقصود گرفتارى دنيا است ، براى آنها كه بعد از پيغمبر گرفتار شدند ، چون مسخره ميكردند و منكر حوادث بودند براى آنها گفته شد كه بتوانيم آن وعده ى گرفتارى آينده را اكنون انجام دهيم ، بعضى گفتهاند : مقصود گرفتارى آخرت است يعنى عذابى كه بعالم ديگر براى مخالفين وعده كردهايم ميتوانيم هم اكنون به تو بنمايانيم كه چگونه گرفتارشان ميكنيم .
[ أبو الفتوح و ديگران نوشتهاند : خداوند فرمود : اى پيغمبر ما البتّه قدرت آن داريم كه عذاب و هلاك برايشان فرستيم در زنده بودن تو ، لكن براى مصلحت تأخير كردهايم تا بقيامت امّا تو خود مأمورى ، دفع سيّئه به نحوى بنما كه نيكوتر است جواب ايشان را بتندى مده و چون ايشان سخنان ناهنجار گويند تو موعظه كن و با برهان جواب ده و اگر آنها تو را بخشم آوردند به خدا پناه بر و بگو « أَعُوذُ بِكَ مِنْ هَمَزاتِ الشَّياطِينِ وَأَعُوذُ بِكَ رَبِّ أَنْ يَحْضُرُونِ » پناه ميبرم به تو از اينكه شيطانها مرا
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 281
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٢٨١